
LINKSE CDA´ERS VERLIEZEN GELOOF IN HET CDA
Bron: De Pers
Auteur: Dirk Jacob Nieuwboer
Datum: 16-08-10
Vormgever: Karel Hageman
Doekle Terpstra
De onderhandelingen met Geert Wilders zijn voor veel CDA’ers het zoveelste bewijs, dat hun partij steeds rechtser wordt. ‘Niet wij, maar zij moeten uit de partij.’
Arend Jansen is echt niet iemand, die snel opgeeft. Als links geweten van het CDA meet hij zijn successen binnen de partij ‘in tienden van millimeters’. Maar een tijdje terug had hij er echt genoeg van. Schoon genoeg. ´Nee, nee, Arend, niet stoppen’, zeiden ze’, vertelt hij telefonisch vanaf een veerpontje over de Waal. ´Als jij wat zegt, dan luisteren ze. Je zet iedereen in de partij aan het denken. Heb ik me toch weer laten overhalen.´
Maar toen begon Maxime Verhagen gesprekken met de PVV. De partij van Geert Wilders, die nota bene had gezegd, dat CDA’ers bijna hun eigen moeder zouden verkopen om te kunnen regeren. ‘En dan doen ze het ook nog’, zucht Jansen, voorzitter van de CDA-basisgroep sociale zekerheid. Boos en verdrietig is hij. ‘Al die onbetaalde uren, die ik in de partij heb gestopt. Ik stond echt versteld.’

De Twellonaar is 1 van de 44 CDA-leden, die vorige week een manifest ondertekenden uit protest tegen de onderhandelingen met Wilders en de PVV over gedoogsteun aan een minderheidskabinet. Wachten op het resultaat, zoals fractievoorzitter Maxime Verhagen de leden vraagt, willen ze niet. Alleen al praten met een partij, die moslims ‘stigmatiseert’ en ‘de rechtsstaat bedreigt’ zou het CDA volgens de ondertekenaars niet moeten willen. Zaterdagavond hadden 691 CDA-leden het manifest ondertekend. Amper 1% van de ruim 67.000 leden, maar ongekend veel voor een partij, die van oudsher gezagsgetrouwheid in de genen heeft zitten. Ook onder de CDA-kiezers lijkt de twijfel toe te nemen. Volgens een enquête van Synovate, in opdracht van RTL Nieuws, is nu 49% voor een kabinet van VVD en CDA, dat wordt gedoogd door de PVV. Vorige week peilde Maurice de Hond voor deze uitkomst van de kabinetsformatie nog 79%.
‘Dit is de ernstigste crisis uit het bestaan van het CDA’, zegt Jansen. Erger dan in1994, toen de partij ook werd afgeslacht bij verkiezingen. ‘Wij moeten een schild zijn voor de zwakken, zoals het in de Bijbel staat. De teksten, die Wilders uitkraamt, lees je daarin niet. Dit gaat wezenlijk over iets, waar gaan we heen met het CDA?’ Naar rechts, lijkt. Want zo ging het de laatste decennia steeds. Niet in een rechte lijn, maar de richting is wel duidelijk. Daarmee volgt het CDA de andere Europese christen-democratische partijen, die zich meer en meer ontwikkelen tot liberaal-conservatieve partijen.
Sytze Faber
Het laatste verkiezingsprogramma (Jansen: ‘ver-schrik-ke-luk’) is er het bewijs van. Zo dicht heeft het CDA nog nooit bij de VVD gezeten. En Balkenende maakte van een typisch rechts punt als de hypotheekrenteaftrek een breekpunt. Maar de blik op rechts is niet iets van de laatste campagne. Ze zit dieper in de genen van het CDA. Op partijtrainingen komen nieuwe CDA’ers er vaak tot hun eigen verbazing achter, dat hun partij meer gemeen heeft met de VVD dan met de PvdA. ‘Ik dacht bij het CDA altijd aan naastenliefde’, legde een lokaal politicus op het laatste partijcongres uit. ‘Maar je leert al snel, dat begrippen als eigen verantwoordelijkheid een veel grotere rol spelen.’
Bij een groep CDA’ers borrelt de onvrede daarover al veel langer. Wilders is voor hen de druppel. ‘Er zit een zekere tragiek in’, zegt Sytze Faber, voormalig CDA-Kamerlid, oud-burgemeester van Hoogeveen en medeondertekenaar van het manifest. De linkse CDA’ers zien hun partij verrechtsen en kunnen er weinig tegen doen. Ja, opstappen. Maar dan? De stap naar een niet-christelijke partij is vaak te groot. ‘Ze zijn te links voor het CDA en te liberaal voor de ChristenUnie. Die hele discussie over homo’s, abortus en euthanasie hebben ze 30 jaar geleden al gevoerd.’
Dries van AgtHet verklaart mede, waarom totnogtoe weinig CDA’er uit protest hun lidmaatschap hebben opgezegd. Kunnen ze de politieke samenwerking met de PVV dan stoppen? De kans lijkt klein. De twijfel mag dan groot zijn, het aantal critici groeiende, er zijn ook veel CDA’ers, die het wel zien zitten met Wilders. Meteen na het manifest startte een tegenactie, die ook honderden handtekeningen opleverde. Bij het partijbureau komen meer nieuwe aanmeldingen binnen dan opzeggingen.
Ondertussen doet Verhagen zijn best, om de onrust weg te nemen. Vrijdag lekte naar Trouw, de krant waarin het manifest werd afgedrukt, het bericht. dat op Ontwikkelingssamenwerking waarschijnlijk nauwelijks wordt bezuinigd. Een dag later volgde het nieuws, dat de fractievoorzitter in het regeerakkoord expliciet wil vastleggen, dat de vrijheid van godsdienst en de bestrijding van discriminatie bij de nieuwe regering is gewaarborgd. Het moet ervoor zorgen, dat ongeruste leden straks op het congres, dat over het regeer- en gedoogakkoord mag stemmen, toch voor stemmen. Arend Jansen blijft hoop houden. Achter de schermen roeren volgens hem CDA-prominenten zich.
‘En er zijn zeker een paar Kamerleden, die hier slecht van slapen’, weet hij. ‘Ik begrijp niet, dat ze hun mond niet open doen, maar je weet nooit.’ En als het dan toch gaat gebeuren? Dan maar uit de partij? ‘Geen sprake van! De adrenaline gaat bij mij alleen maar omhoog. Als ze een niet-christelijke, conservatieve partij willen, moeten ze maar een nieuwe stichten. Niet wij, maar zij moeten uit het CDA.’
Commentaar van Onans Lemming bij dit artikel:
Hoewel een groot deel van de achterban van het CDA tegen samenwerking met de PVV is, kun je er bijna vergif op innemen, dat het CDA-congres – waar het akkoord met de VVD en de PVV ter goedkeuring wordt voorgelegd – met grote meerderheid dit akkoord zal goedkeuren. Het CDA-congres is geen juiste afspiegeling van wat er leeft onder de CDA-kiezers.