DUNNE VRIENDEN
Tuesday, July 31st, 2007
DUNNE VRIENDEN HOUDEN JE SLANK
Bron: NRC-Next
Auteur: Niki Korteweg
Datum: 27-07-07
Vormgever: Karel Hageman
Vrienden van mensen die veel te dik zijn, lopen meer risico dan gewoonlijk om zelf ook dik te worden. Ernstige vetzucht, ofwel obesitas, verspreidt zich via sociale groepen van vrienden en familie. Die sociale verspreiding is een aparte faktor, los van genetische aanleg en van de plaats waar iemand woont. Dat meldde de arts en socioloog Nicholas Christakis van Harvard Medical School gisteren in de New England Journal of Medicine. Het goede nieuws: dunne vrienden houden elkaar dun.
Vrienden hadden de grootste invloed op elkaars lichaamsgewicht. Die invloed ging 3 ‘lagen’ door, tot vrienden van vrienden van vrienden. Wanneer iemand obees werd, nam de kans dat zijn/haar vriend dik werd met 57% toe. De broer of zus van de dikkerd liep 40% meer risico om ook dik te worden, en de huwelijkspartner 37%.
Vooral onder vrienden van hetzelfde geslacht, broers onderling of zussen onderling, was het verband sterk. Verder gold: hoe beter de vriendschap, hoe groter die invloed op de omvang.
Nicholas Christakis analyseerde de familie- of vriendschapsbanden tussen 12.067 mensen, hun lengte en gewicht, en zaken als hun woonplaats en sociaal-economische status. Zij waren tussen 1971 en 2003 7x onderzocht en gemeten voor de Framingham Heart Study, een Amerikaans onderzoek naar hart- en vaatziekten.
De grote invloed van vrienden laat zien, dat vetzucht niet alleen door biologische aanleg komt. Het verband stond ook los van de voorkeur van mensen om met ‘gelijken’ om te gaan, en los van de leefomgeving. Familie en vrienden, die op afstand van de obesitaspatiënt woonden, liepen een even hoog risico als de naasten dichterbij. Buurtgenoten buiten het netwerk van de dikkerd hadden geen verhoogde kans om dik te worden.
Volgens Christakis verandert bij mensen met dikke vrienden het idee over wat een acceptabel gewicht is. Christakis zag ook netwerken van mensen met een normaal gewicht. Slanke vrienden houden elkaar dus evengoed slank.
SINDS WANNEER ZIJN ER EIGENLIJK DIKKE MENSEN?
Bron: NRC-Next
Auteur: Freek Schravesande
Datum: 31-07-07
Vormgever: Karel Hageman
De toenemende aandacht voor overgewicht, maakt de historische vraag van Paul Teule uit Amsterdam actueel. ‘Sinds wanneer zijn er eigenlijk dikke mensen?’
Het oudste bewijs voor overgewicht dateert volgens emeritus hoogleraar prehistorie Leendert Louwe Kooijmans uit de laatste ijstijd, zo’n 20.000 jaar geleden. ‘Dat ging om beeldjes van vrouwen met buitensporig dikke billen, gevonden in Turkije.’ Maar of deze mensen ook echt hebben bestaan, weet hij niet.
We vragen het Geertjan Schaafsma, hoogleraar voeding en levensmiddelen in Wageningen. De geschiedenis van de mens wordt volgens hem gekenmerkt door voedselschaarste. Overgewicht lag in het verleden dus niet voor de hand. Schaafdma: ‘Pas bij de introductie van de landbouw, tussen de 8.000 en 11.000 jaar geleden, werd het opslaan van voedsel mogelijk. Daarvóór kwam overgewicht misschien in zeer sporadische gevallen voor.’
Dat waren dan bevoorrechte mensen, vertelt Schaafsma. ‘Vroeger was overgewicht het vermogen om jezelf te beschermen tegen tijden van hongersnood. Die periodes zorgden voor een natuurlijk selectieproces, waarbij dikke mensen de hoogste overlevingskansen hadden.’
Overgewicht is volgens Schaafsma dus genetisch bepaald. Bij volkeren, die in het verleden sterk zijn geconfronteerd met hongersnood, zoals veel indianen, is het selectieproces nog veel strenger geweest dan bij ons. Zij hebben daardoor een sterke aanleg voor overgewicht ontwikkeld. Dat zie je terug, nu ze worden geconfronteerd met een voedseloverschot. Obesitas en ouderdomsdiabetes komt daar al op jonge leeftijd veel voor.’
We leven volgens Schaafsma in een obesogene maatschappij. ‘Ongeveer 20 jaar geleden, is de energiebalans verstoord. We zijn minder gaan bewegen en daarmee is de vraag naar energie afgenomen, terwijl het energie-aanbod juist sterk is toegenomen. Die situatie heeft de mensheid, voor zover ik weet, nog niet eerder meegemaakt.’























