Archive for August, 2007

MAE WEST (1893 – 1980)

Friday, August 31st, 2007

MAE WEST (1893 – 1980)
Bron: Wikipedia
Datum: 01-09-07

mae west - filmlegenden

Mary Jane (Mae) West (Brooklyn, New York City, 17 augustus 1893 - Hollywood, Californië, 22 november 1980) was een Amerikaans actrice, scenariste, toneelschrijfster en sekssymbool, die in de jaren dertig met haar suggestieve en seksueel getinte dialogen zeer populair werd, maar ook veel controverse veroorzaakte. Deze dialogen verkenden vaak de grenzen van wat de censuur toestond. Ze schreef al haar teksten zelf. Sommige van deze one-liner (bijvoorbeeld Come up an’ see me some time en Is that a gun in your pocket, or are you just glad to see me?) worden nog regelmatig aangehaald.

Jeugd
Mae West werd geboren in Brooklyn. Haar vader was een professioneel bokser, beter bekend als Battlin’ Jack West, en haar moeder Maltilda Doelger was model. Ze trad al op haar vijfde op in de vaudeville. Enkele jaren later zou ze optreden in de revue onder de naam “The Baby Vamp”. Ze zou hier als eerste op het toneel de shimmy hebben gedanst.
Ze werkte later op Broadway als actrice en toneelschrijfster. Sex uit 1926, haar eerste toneelstuk, was door haarzelf geschreven, geproduceerd en geregisseerd. Het stuk was echter zeer controversieel en Mae West werd uiteindelijk gearresteerd en veroordeeld voor obsceen gedrag. Ze moest tien dagen verblijven in de gevangenis op Welfare Island. Haar tweede toneelstuk, The Drag uit 1927, ging over homoseksualiteit. Het stuk mocht niet op Broadway worden gespeeld, waardoor het publiek naar New Jersey moest om het te zien. Ook dit stuk werd een hit. In 1928 speelde ze weer op Broadway in Diamond Lil. Het karakter dat ze hierin speelde, de brutale, pikante en sarcastische blondine die duidelijk geniet van seks en flirten, zou haar handelskenmerk worden; de meeste van haar volgende rollen zijn voortgekomen uit Diamond Lil. Het stuk groeide uit tot haar meest succesvolle toneelstuk.

Filmsuccessen en censuur
De Motion Picture Producers and Distributors of America (MPPDA, later de MPAA), een vereniging van filmstudio’s die toen als doel stelde om de Amerikaanse film vrij van “amorele en obscene” zaken als seks en geweld te houden, probeerde te voorkomen dat Mae West, berucht om haar provocerende en seksuele toneelstukken, bij de film ging werken. Paramount, dat begin jaren dertig dreigde bankroet te raken, nam echter het risico haar aan te nemen. In 1932 tekende ze een contract en maakte ze haar filmdebuut met een kleine rol in Night After Night, tegenover George Raft.
Ze ontwikkelde zich al snel tot de meest winstgevende artiest van de studio, en er wordt vaak gezegd dat zij in haar eentje Paramount redde van de ondergang. De eerste film waarin ze de hoofdrol speelde, She Done Him Wrong uit 1933, gebaseerd op “Diamond Lil”, bracht een veelvoud op van wat het kostte. Ook maakte het van de toen onbekende acteur Cary Grant een ster en werd de film genomineerd voor de Oscar voor Beste Film. Dat zelfde jaar zouden ze weer samen spelen in het eveneens succesvolle I’m No Angel. Het succes van haar films maakte haar zo machtig, dat ze op een gegeven moment een deel van de opbrengst van een film kon opeisen. Dit was destijds slechts weggelegd voor een handjevol sterren, waaronder de Marx Brothers. In 1935 was ze de uitgegroeid tot de bestbetaalde vrouw in de Verenigde Staten.
In 1933 trok echter de censuur aan. Will Hays, voorzitter van de MPPDA, stelde de Production Code in, een vorm van zelfcensuur. Vaak wordt geopperd dat Mae Wests eerste twee films She Done Him Wrong en I’m No Angel een belangrijke rol hebben gespeeld in het beslissingsproces om deze Code in te stellen. In 1934 werden er meer restricties opgelegd aan de filmindustrie, mede onder druk van religieuze organisaties als de Catholic Legion of Decency, die gingen protesteren tegen haar film. Ook was er een grote kans dat de regering van Roosevelt zelf met nationale censuurwetten zou komen. Belle of the Nineties, Mae Wests film uit 1934, werd herschreven en opnieuw gemonteerd om goedgekeurd te worden door de Production Code. Als gevolg van deze Code werden de teksten van West meer dubbelzinnig, zodat ze door de censuur heen konden komen. Films als Klondike Annie en Go West Young Man (beiden uit 1936) waren nog steeds scherp en populair, ondanks het censuur.
Eind jaren dertig werd ze verbannen van de radio na een gastoptreden in de radioshow van buikspreker Edgar Bergen en zijn pop Charlie McCarthy, waarin ze flirtte met de pop en seksueel getinte opmerkingen maakte.

mae west - shes got the look

Latere jaren
In 1940 speelde ze samen met W.C. Fields in de succesvolle film My Little Chickadee. Het was destijds algemeen bekend dat de twee sterren niet met elkaar konden opschieten. Haar populariteit was in de jaren veertig niet meer zo hoog als in de jaren dertig, en de censuur werd strikter. Na The Heat’s On uit 1943 stopte ze met films en ging ze weer de nachtclubs en het theater in, waar minder censuur heerste en ze meer artistieke vrijheid had. Ze trad onder andere op in Engeland en Las Vegas. Tijdens haar optreden in Vegas liet ze zich omringen door bodybuilders en zong ze voor haar publiek. De show was een groot succes en hield enige jaren stand.
In 1959 schreef ze haar autobiografie Goodness Had Nothing To Do With It. In de jaren zeventig verscheen ze in nog twee films, Myra Breckinridge uit 1970 en Sextette uit 1978. In 1980 stierf Mae West na een serie beroertes op 87-jarige leeftijd in Hollywood. Ze werd begraven in New York.
Mae West was waarschijnlijk één keer getrouwd, met Frank Wallace van 11 april 1911 tot 21 juli 1942. Zij heeft altijd ontkend met hem getrouwd te zijn geweest, en de twee hebben nooit samengewoond. Toch is ze van hem gescheiden in 1942.

Trivia
Geallieerde soldaten noemden tijdens de Tweede Wereldoorlog hun opblaasbare reddingsvesten “Mae Wests”, waarschijnlijk omdat het vest doet denken aan de grote boezem van de actrice.
Het kunstwerk ‘De lippen van Mae West’ van Salvador Dali heeft haar waarschijnlijk nog beroemder gemaakt dan ze toch al was. Het is een roze zijden bank in de vorm van een wulpse mond.

mae west - now I’m a lady

Mae West

1893 Geboren op 17 augustus in Brooklyn, New York City
1898 Treedt op in de veaudille
1911 Trouwt op 11 april met Frank Wallace
1926 1e toneelstuk Sex
1932 Tekent een contract met Paromount
1932 Filmdebuut in Night after Night
1933 1e filmhoofdrol in She Done Him Wrong

1933 Instelling van de Production Code (censuur)
1935 Bestbetaalde vrouw in de VS
1942 Gaat op 21 juli scheiden van Frank Wallace
1959 Schrijft haar autobiografie Goodness Had Nothing To Do With It
1969 Ontvangt een Golden Apple Award

1980 Overleden op 22 november, in Hollywood, Californië

De afbeelding “http://www.kithrup.com/~ariyana/images/mw_bell2.jpg” kan niet worden weergegeven, omdat hij fouten bevat.

mae west - great balls of fire

Films / Toneel met Mae West

1926 Sex (toneelstuk)
1927 The Drag (toneelstuk)
1928 Diamond Lil
1932 Night After Night
1933 She Done Him Wrong
1933 I’m No Angel
1934 Belle of the Nineties
1935 Goin’ to Town
1936 Klondike Annie
1936 Go West Young Man
1937 Every Day’s a Holiday
1940 My Little Chickadee
1940 Double or Nothing
1943 The Heat’s On
1970 Myra Breckinridge
1978 Sextette

mae west - interview

Uitspraken van Mae West

‘Als ik moet kiezen tussen 2 kwaden, kies ik altijd wat ik nooit probeerde.’

‘Liefde overwint alles, behalve armoede en kiespijn.’

‘Niet de mannen in mijn leven tellen, maar het leven in mijn mannen.’

‘Als ik goed ben, ben ik slecht. Als ik slecht ben, ben ik beter.’

‘Tegenwoordig verleiden mannen een vrouw met de stopwatch in de ene en de vruchtbaarheidskalender in de andere hand.’

‘Goodness had nothing to do wit hit, dearie.’

‘Why don’t you come up sometime and see me? … Come on up, ‘Ill tell your fortune.’
‘Is that a gune in your pocket, or are you just happy to see me?’

‘Peel me a grape.’

‘When I’m good, I’m very good, but when I’m bad, I’m better.’

‘Between two evils, I always pick the one I never tried before.’

‘A man in the house, is worth two in the street.’

‘It’s not the men in your life that matters, it’s the life in your man.’

‘When women go wrong, men go right after them.’

‘One and one is two; two and two is four; and ‘five will get your ten’ if you work it right!’

To a young actor: ‘How tall are you without your horse?’ ‘Six foot, seven inches!’ ‘Never mind the six feet. Let’s talk about the seven inches!’

‘I’m the kinda girl who works for Paramount by day, and Fox all night.’
‘A hard man is good to find.’

‘An orgasm a day keeps the doctor away.’

‘Give a man a free hand and he’ll run it all over you.’

‘He who hesitates is a damned fool.’

‘His mother should have thrown him away and kept the stork.’

‘I believe in censorship. I made a fortune out of it.’

‘I consider sex a misdemeanour; the more I miss, the meaner I get.’

‘I do all my best work in bed.’

‘I feel like a million tonight. But one at time.’

‘I generally avoid temptation unless I can’t resist it.’

‘I never meant ‘Come up and see me some time’ to be sexy.’

‘I used to be Snow White, but I drifted.’

‘I wrote the story myself. It’s about a girl who lost her reputation and never missed it.’

‘I’ve been in more laps than a napkin.’

‘If I asked for a cup of coffee, someone would search for the double meaning.’

‘If Kinsey is right, I have only done what comes naturally, what the average American does secretly, drenching himself in guilt fixations and phobias because of his sense of sinning. I have never felt myself a sinner or committed what I would call a sin.’

De afbeelding “http://www.perfectpeople.net/photo-picture-image-media/Mae-West-569x768-77kb-media-882-media-85070-1068107101.jpg” kan niet worden weergegeven, omdat hij fouten bevat.

‘It is better to be looked over than being overlooked.’

‘Love conquers all things except poverty and toothache.’

‘Marriage is a fine institution, but I’m not ready for an institution.’

‘Reputation is everything.’

‘Right now I think censorship is necessary; the things they’re doing and saying in films right now just shouldn’t be allowed. There’s no dignity anymore, and I think that’s very important.’

‘Sex is an emotion in motion.’

‘Sex is like bridge; if you don’t have a good partner, you better have a good hand.’

‘Sex with love is the greatest thing in life. But sex without love – that’s not so bad either.’

‘She’s the kind of girl who climbed the ladder of success wrong by wrong.’

‘Speak up for yourself, or you’ll end up a rug.’

‘The best way to hold a man is in your arms.’

‘Too much of a good thing can be simply wonderful.’

‘When you get the personality, you don’t need the nudity.’

‘You can say what you like about long dresses, but they cover a multitude of shins.’

‘You may think you’re in love when the passion of sex get hold of you, but if you didn’t love the man before, you won’t love him after. Live him, maybe – but not love him.’

‘You only live once, but if you do it right, once is enough.’

TARIEVEN MOBIEL BELLEN

Friday, August 31st, 2007

Tarieven mobiel bellen in Europa per provider in Nederland
Bron: Europese Commissie
Datum: 29-08-07

Provider

Bellen eurocent/minuut

Gebeld worden eurocent/minuut

Transatel

46,00

22,00

Tele 2

48,73

24,00

KPN

48,73

24,00

Orange

49,00

24,00

T-Mobile

49,00

24,00

Vodafone

49,00

24,00

BOYCOT AMY WINEHOUSE

Friday, August 31st, 2007

FAMILIE: BOYCOT AMY WINEHOUSE
Bron: NRC-Next / Reuters
Datum: 29-08-07
Vormgever: Karel Hageman

http://www.spiegel.de/img/0,1020,400582,00.jpg

De schoonvader van zangeres Amy Winehouse heeft fans opgeroepen niet langer haar muziek te kopen. De boycot moet ervoor zorgen, dat Winehouse ophoudt met het gebruiken van cocaïne. De vader van de 23-jarige zangeres, die bekend is van haar liedje Rehab over iemand die weigert af te kicken, meent dat een boycot niet zal helpen.

Commentaar van Onans Lemming bij dit artikeltje:
Schoonvaders moet je altijd wantrouwen.

HOOGSTE GEBOUWEN

Wednesday, August 29th, 2007

Hoogste gebouwen ter wereld
Datum: 28-08-07

De afbeelding “http://www.dubai-fotos.de/assets/images/704.jpg” kan niet worden weergegeven, omdat hij fouten bevat.

Gebouw

Land

Hoogte

Burj Dubai

Ver.Arab.Emiraten

512 meter

Tapai 101

Taiwan

509 meter

Petronas Towers

Maleisië

452 meter

Sears Tower

Verenigde Staten

443 meter

WTC

Verenigde Staten

417 meter

Empire State Building

Verenigde Staten

373 meter

Commentaar van Onans Lemming bij deze tabel:
Niet de VS, maar Azië heeft de hoogste gebouwen.

DE STROPDAS

Wednesday, August 29th, 2007

WAAROM WURGT DE MAN ZICHZELF MET EEN STROPDAS?
Bron: NRC-Next
Auteur: Michiel van Blommestein
Datum: 28-08-07
Vormgever: Karel Hageman

Het is einde vakantie voor Jan van den Brink – de consulent uit Epe is weer dagelijks veroordeeld tot zijn stropdas. De ‘kantoorgalg’ is voor zijn werk een must, maar ‘waar komt dat verder nutteloze (en potentieel) gevaarlijke lapje stof eigenlijk vandaan?’

Het dragen van een stuk stof om de nek is al bekend van de Romeinen. Senatoren droegen een fascalia, een soort shawl, om hun nek.
De opmars van de das begon veel later, tijdens de 30-jarige oorlog (1618-1648). Een van de meest succesvolle regimenten van de Franse koning Lodewijk XVIII was een huurlingenkorps uit Kroatië. ‘Tijdens de oorlog werden de Kroatische huurlingen als helden in Parijs ontvangen’, vertelt Jenny Jacobs, beheerder van de ateliercollectie van het Modemuseum in Hasselt. ‘Deze soldaten droegen een soort zijden doek om hun nek, die aan de voorkant met een sierlijke knoop was afgewerkt. Lodewijk XVIII was direct enthousiast.’ Het Franse hof was in die tijd trendsettend. Binnen enkele jaren was de cravate (afgeleid van Kroaat) gemeengoed binnen de Europese aristocratie.
Maar de ouderwetse cravate was onhandig, niet comfortabel en moeilijk te knopen. De moderne stropdas is daarom eind 19e eeuw in Engeland ontstaan, als een ‘handige’ variant van het shawltje.
De stropdas, zoals we die nu kennen, is weer een ontwerp uit 1924 van de Amerikaanse kleermaker Jesse Langsdorf. Zijn das van verschillende lappen stof met een punt, bleef mooi naar beneden hangen.
Waarom is zo’n historisch kledingstuk eigenlijk nog altijd etiquette? ‘Het geeft nog steeds een eerste indruk van fatsoen en bekwaamheid’, zegt Nancy Flemming van stylingbureau Ridge & Brooke in Leeuwarden. ‘De stropdassen veranderen, ze worden smaller en kleurrijker, maar ze blijven bestaan.’
Het wachten is op een nieuwe Prins Claus, die de ‘stropdasdragers aller landen’ in 1989 in Amsterdam opriep tot protest. Uiterlijk vertoon houdt het Westen nog steeds in een wurggreep.

WAAROM STAAN VOGELS OP ÉÉN POOT?

Wednesday, August 29th, 2007

WAAROM STAAN VOGELS OP ÉÉN POOT?
Bron: NRC-Next
Auteur: Eppo König
Datum: 27-08-07
Vormgever: Karel Hageman

Next question krijgt regelmatig vragen over vogels. Voor ze naar het zuiden vliegen, vandaag dus alles over vogels. Met dank aan Jip Louwe Kooijmans van Vogelbescherming Nederland.

‘Waarom staan vogels vaak op één poot in plaats van op beide poten?’, mailt bijvoorbeeld Helma Hulscher uit Middelburg. Veel vogels slapen op één poot, niet alleen steltlopers en grote waadvogels, maar ook roofvogels, uilen en kleine zangvogels. Bij koud weer verliezen ze minder lichaamswarmte door één poot onder de veren te steken.
Gierzwaluwen hebben zo hun eigen slaapgewoonten. ’s Avonds stijgen ze in groepen op naar een hoogte van 1 tot 3 km, waar ze blijven zweven tot het licht wordt.
Echte hoogvliegers, waar Leon Schuimer uit Maastricht naar vraagt, zijn ook ganzen. Bij gunstig weer vliegen ze tot 7.000 meter. De Indische gans staat bekend als wereldkampioen. De vogel broedt in Centraal-Azië en trekt over de Himalaya om te overwinteren in India. Er zijn waarnemingen van Indische ganzen op 10.175 meter.

Klik op de foto om originele grootte te bekijken

Hoe spelen vogels het klaar om in volmaakte formatie de prachtigste duikvluchten te maken, wil Jet Wolrich uit Hellum weten. Al bestaan bijvoorbeeld spreeuwenzwermen vaak uit 100.000 tot soms 1 miljoen vogels, het gaat meestal om 1 soort, met 1 snelheid en 1 vliegwijze. Ze houden voortdurend contact via zicht, geluid en luchtdrukverschillen van hun buren. En vergeet niet: voor vogels is vliegen net zo gewoon als lopen voor mensen.
Dan zijn er ook vragen over de stoelgang van vogels. ‘Plassen vogels niet?’, vraagt Ellen van der Zanden uit Nijmegen. Jawel, tijdens het ontlasten, want vogels hebben maar 1 cloaca. Het wit in de vogelpoep is de urine, het zwart de poep. En waarom poepen ze dan altijd precies op mijn terras en niet op het gazon, vraagt Jan Verloop uit Den Haag. Geen idee. In dit geval betwijfelt de Vogelbescherming de zuiverheid van de waarneming.

JACOB TER VELDHUIS: BOX SET TRILOGY

Wednesday, August 29th, 2007

JACOB TER VELDHUIS: DRIE CD-BOXEN
Bron: NRC Handelsblad
Auteur: Jochem Valkenburg
Datum: 20-07-07
Vormgever: Karel Hageman

Het mag mooi zijn.
Recensie: Rainbow, Shining City en Suites of Lux

Heeft de schoonheid in onze tijd haar gezicht verbrand, zoals Lucebert ooit dichtte? Componist Jacob ter Veldhuis (1951) is gebiologeerd door die gedachte, maar ziet daarin geen reden de schoonheid dan maar af te schaffen.
Hij laat het keer op keer horen in muziek, die onverbloemd probeert ‘mooi’ te zijn. Ja, schoonheid heeft nog bestaansrecht, en er valt nog genoeg mooie muziek te componeren, zo spreekt uit 3 cd-boxen, die het grootste deel van zijn oeuvre tot nu toe bevatten.
Ter Veldhuis heeft schijnbaar 2 gezichten. Enerzijds maakt hij schrijnend mooie, vaak mierzoete composities voor orkest of strijkkwartet. Het celloconcert Rainbow Concerto is hiervan een hoogtepunt. In het 1e deel (‘Slow Movement’) houdt Ter Veldhuis, geholpen door solist Marien van Staalen, minutenlang een extatische, bijna stilstaande combinatie van geluk en ontroering vast. Dit lijkt geen muziek, die op het aardse leven reflecteert, maar muziek die aan hogere sferen appelleert, zonder openlijk religieus of spiritueel te worden.
Maar in de andere helft van zijn oeuvre, blijkt Ter Veldhuis met beide voeten stevig op de aarde te staan. En die is plat: porno-orgasmes, televisiereclames, talkshows – Ter Veldhuis samplet er lustig op los en verknipt zijn materiaal tot eigenzinnig swingende composities voor musici en gettoblaster.
Ook hier speelt schoonheid echter een belangrijke rol. Vaak als middel ter vervreemding. Om toch het menselijk falen in contrasterende kleuren te onderstrepen, afstand te nemen, of, omgekeerd, een sprankje hoop binnen te laten. Soms heel plaatselijk, bijvoorbeeld in The Garden of Love, op een gedicht van William Blake, waar de hakkelende ritmiek bij het klinken van de titelwoorden ineens plaatsmaakt voor één zoet uitwaaierend, geruststellend akkoord.
Op zijn website is Ter Veldhuis geportretteerd in Warhol-achtige kleurstellingen. Zijn componeren vertoont ook verwantschap met de pop-art. De herkenbare, eenvoudige harmonieën werken als basale kleuren, ritmiek en sampling sluiten aan bij de popmuziek, en de samples op zich fungeren als gevonden voorwerpen.
Met het op muziek gezette orgasme uit Paradiso, knipoogt hij wellicht naar beeldend kunstenaar Jeff Koons, die zijn seks met Ilona Staller (‘Cicciolina’) op talloze manieren vereeuwigde.
Ook Ter Veldhuis’ werk kun je makkelijk als kitsch afdoen of het zelfs hedonistisch noemen. Hoor het oneindig zwelgen in wellustigheid van de strijkkwartetten, of de Hollywoodpathetiek van een orkestwerk als … NOW …
Maar Ter Veldhuis heeft onbetwistbaar een eigenzinnig geluid, waarin ‘hoog’ en ‘laag’ niet ter zake doen. Dat begrijpt men overal. De Box Set Trilogy, zoals de 3 cd-boxen samen heten, werd gepresenteerd tijdens een 3-daags festival in New York, en Ter Veldhuis is internationaal één van de meest gespeelde Nederlandse componisten. Misschien ook omdat hij, net als Louis Andriessen, juist iets typisch Nederlands heeft: eigengereid, anti-academisch. In het buitenland laat hij zich overigens JacobTV noemen.
So Heavenly it Hurts heet de documentaire, die Jan Willem Looze aan Ter Veldhuis wijdde. De titel komt van een uitspraak, die Ter Veldhuis in deze film doet. Het is blijkbaar niet de schoonheid, die haar gezicht heeft verbrand. Ter Veldhuis laat indringend horen, dat wij het zélf zijn, die moeite hebben het schone te verdragen.

Commentaar van Onans Lemming bij dit artikel:
Box Set Trilogy
: 3 boxen
Totale speelduur: 11 uur
Box 1: Rainbow, orkest, 2 cd + dvd
Box 2: Shining City, boombox, 2 cd + dvd
Box 3: Suites of Lux, strijkers, 2 cd

CANON 34: LANDBOUW

Wednesday, August 29th, 2007

CANON 34: LANDBOUW
Bron: De Volkskrant
Auteur: Thomas Groen
Datum: 25-08-07
Vormgever: Karel Hageman

De afbeelding “http://www.sp.nl/nieuws/tribune/200107/landbouw.jpg” kan niet worden weergegeven, omdat hij fouten bevat.

Eten en leven van land en zon.
30% van al het land is landbouwgrond. Dat heeft grote consequenties voor de natuur.

Volgens archeologen deed men in Jericho, zo’n 10.000 jaar geleden, al aan landbouw. Een gouden vondst, want het is veel efficiënter dan jagen en verzamelen.
Landbouw is het omzetten van zonne-energie in voor de mens nuttige stoffen, zoals hout, graan en katoen. Dagelijks straalt de zon ongeveer 9.000x meer energie naar de aarde, dan de mens nodig heeft. Planten en bomen leggen daarvan ongeveer 1% vast in chemische verbindingen (zie aflevering fotosynthese).
Op dit moment is ongeveer 30% van het land op de wereld bedekt met landbouwgrond. Daar vindt 30 tot 50% van alle primaire productie (zonlicht omgezet door planten en bomen) op aarde plaats. Een deel van die energie wordt via vee omgezet in dierlijke eiwitten. Hoewel vlees meer energie bevat dan plantaardige producten, is de productie van planten efficiënter. Om 1 kilo rundvlees te produceren is ongeveer 10 kilo graan nodig. Het primaire doel van landbouwkundig onderzoek is het vinden van manieren om de zonne-energie zo efficiënt mogelijk om te zetten in nuttige stoffen. In de 1e plaats is daar een stevige bodem voor nodig, waarin voldoende nutriënten, zoals stikstof, fosfor, kalium en zwavel, beschikbaar zijn.
Planten hebben die stoffen nodig om te groeien en langzaam verdwijnen de nutriënten dus uit de bodem. In de Oudheid had men al door, dat je grond weer vruchtbaar kon maken met mest of, zoals bij de Egyptenaren, rivierslib. In Nederland hadden we een ‘eng systeem’. Stalmest werd opgespaard en met stro gemengd in een potstal. Elk jaar werd dit dan op het land (de eng) aangebracht, waardoor sommige engen een stuk hoger liggen dan het omringende land. Dat is nog steeds goed te zien in het Drentse landschap.
Dat 30% van het aardoppervlak voor landbouw wordt gebruikt, heeft grote impact op veel natuurlijke kringlopen. Doordat planten worden geoogst en ergens anders worden opgegeten, worden nutriënten afgevoerd naar plaatsen waar mensen leven en wonen. Als daar niks tegen gedaan wordt, verschraalt de bodem en daalt de productie.
In de natuur produceren planten en dieren stoffen in hoeveelheden, die voor hen voldoende zijn. Zo is het voor een wilde koe niet nuttig om het hele jaar door 60 liter melk per dag te produceren. Een kalf kan met veel minder toe en een klotsende uier tussen de achterpoten zit in de weg bij een vlucht voor roofdieren. Dat er nu toch koeien met zulke uiers zijn, is te danken aan de veredeling, die landbouwers al sinds de steentijd toepassen. Door planten en dieren te selecteren, die de hoogste productie leverden, verhoogden zij de productie.

De afbeelding “http://www.volkskrantblog.nl/pub/mm/tempest//Image/mendel1862.jpg” kan niet worden weergegeven, omdat hij fouten bevat.

Gregor Mendels inzichten in overerving hebben de veredeling in de 19e eeuw een nieuwe dimensie gegeven. Door rassen slim te kruisen, kon men steeds sneller planten en dieren kweken met gewenste eigenschappen.
Sinds 1960 is het, naast een goede productie, ook steeds meer van belang, dat planten goed reageren op kunstmest en irrigatie. Er werd een belangrijke stap gezet door een tarwe-variant te maken, die erg productief was, maar niet zo hoog werd, dat het gewas knakte en de tarwekorrels op de grond wegrotten. Deze vondst luidde een groene revolutie in. Kunstmest en irrigatie werden op steeds grotere schaal toegepast. De revolutie maakte het mogelijk, dat de wereldbevolking zich in 200 jaar ver-14-voudigd, terwijl we per persoon gemiddeld 25% meer zijn gaan consumeren. Door de toegenomen mechanisatie zijn ook nog eens veel minder mensen nodig om dat voedsel te produceren. Zelfs de afgelopen 15 jaar is het aantal hectares, dat 1 persoon kan bewerken, met ruim 1/3 toegenomen.
De toegenomen mechanisatie had echter wel een prijskaartje. Het maakte de landbouw veel afhankelijker van externe factoren, zoals fossiele brandstoffen, kunstmest en pesticiden. Ook water is vaak een beperkende factor, want om een gemiddelde maaltijd op tafel te krijgen is ongeveer 4.000 liter water nodig.
Landbouw wordt steeds ecologischer, doordat we de relaties in ecosystemen steeds beter begrijpen (zie aflevering ecosysteem). We weten hoe kringlopen van energie en materiaal verlopen en het lukt steeds beter om die kringlopen in landbouwsystemen te sluiten. De Nederlandse wetgeving ziet er bijvoorbeeld op toe, dat er bijna evenveel stikstof in de grond wordt gestopt als eruit komt. Hierdoor komt steeds minder stikstof in de natuur terecht.

Ook begrijpen we steeds beter, hoe plaagsoorten en gewassen op elkaar reageren. Zo produceren koolplanten stoffen, die vijanden van de rups aantrekken. Door die stoffen na te maken, kan biologische bestrijding van rupsen veel effectiever worden en wordt het gebruik van landbouwgif hopelijk overbodig.
Behalve voedsel, wordt er in de landbouw nog veel meer geproduceerd. Zoals katoen, hout of plantaardige olie voor onder andere biobrandstoffen. Deze brandstoffen kunnen in de toekomst fossiele energiebronnen vervangen. Het voordeel van biobrandstoffen is, dat ze niet opraken, zoals de aardoliereserves. Ook komt er bij de verbranding geen CO2 vrij. Hoewel de 1e generatie biobrandstoffen nog niet erg efficiënt is, kunnen ze toch bijdragen aan een oplossing voor het huidige klimaatprobleem en de energieschaarste.

Heeft de auteur iets over het hoofd gezien of kunnen sommige passages beter? Op de website www.vk.nl/betacanon kunnen geregistreerde lezers online meeschrijven aan deze en oude afleveringen van de Volkskrant Bètacanon.

BLINDE GOLFSTER

Tuesday, August 28th, 2007

EERSTE HOLE-IN-ONE DOOR BLINDE GOLFSTER
Bron: NRC-Next / Reuters
Datum: 24-08-07
Vormgever: Karel Hageman

Golfster Sheila Drummond uit Pennsylvania is de eerste blinde vrouw, die een hole-in-one heeft geslagen. De 53-jarige amateur-golfer, blind sinds 1982, beleefde haar hoogtepunt afgelopen zondag op een van de holes van de Valley Country Club in Lehighton, een baan die ze overigens goed kent.
Drummer: ‘Ik sloeg de bal en een van mijn tegenstanders zei: ‘Wauw, wat een goed shot!’. En daarna: ‘De bal gaat over de green, nee wacht, hij gaat in de hole!’ Drummond, die 15 jaar geleden begon met golfen, wordt geassisteerd door haar man. ‘Hij brengt me in de juiste stelling en vertelt me hoeveel meter de bal moet overbruggen. Vervolgens kies ik zelf een golfclub op gevoel.’ Enkele blinde mannen hebben het kunstje eerder al geflikt.

NICOLE KIDMAN SPEELT IN ‘DE VOORLEZER’

Monday, August 27th, 2007

NICOLE KIDMAN SPEELT IN ‘DE VOORLEZER’
Bron: NRC-Next
Datum: 24-08-07
Vormgever: Karel Hageman

03-Nicole-Kidman

De met een Oscar bekroonde actrice Nicole Kidman en topacteur Ralph Fiennes zullen de hoofdrollen voor hun rekening nemen van Der Vorleser, de bestseller van Bernhard Schlink, zo meldt Yahoo News.
Eind september beginnen de opnames. De regie is in handen van Stephan Daldry, die ook The Hours (de Virginia Woolf-verfilming, waarin Kidman ook een hoofdrol speelde) maakte. Producenten van de film zijn Anthony Mingella (The English Patient), Sydney Pollack en Scott Rudin.
Het vaak bekroonde De Voorlezer gaat over een 15-jarige jongen, die een relatie heeft met een oudere vrouw, aan wie hij regelmatig voorleest. Pas later, tijdens processen na WO-II, ontdekt hij, dat ze opzichter was in een concentratiekamp.

De afbeelding “http://blogsimages.skynet.be/images_v2/002/588/956/20070501/dyn007_original_600_395_pjpeg_2588956_ff49abfb856a83a6956ed36a219830c1.jpg” kan niet worden weergegeven, omdat hij fouten bevat.