THE SOUND OF MUSIC
Bron: VPRO Gids / Kerstfilmgids
Datum: 25-12-07
Vormgever: Karel Hageman

the sound of music

The sound of music
Musical van Robert Wise. Met o.a. Julie Andrews, Christopher Plummer en Eleanor Parker. Vooral de uitstekende muziek van het beroemde duo Richard Rodgers en Oscar Hammerstein maken deze musical, die inmiddels een absolute cultstatus heeft, tot een aangename belevenis.
Ht sentimentele verhaaltje over een zingende Oostenrijkse familie, die ontsnapt aan de nazi’s, heeft immers niet veel om het lijf. De filmisch meest virtuoze scène zit in het begin, als een ‘bird’s eye view’ van de Alpen wordt gevolgd door een schitterende cut naar Julie Andrews, die met gespreide armen een ronddraaiende beweging maakt.
De film werd beloond met een Oscar voor beste film.

the sound of music - singing

Onderschrift bij een foto:
The Sound of Music: een wereldwijde hit. Ook in Zuid-Korea. Soms waren alle 4 of 5 voorstellingen per dag uitverkocht. Wat een slimme bioscoopeigenaar uit Seoul op een idee bracht. Als hij de film drastisch wist in te korten, kon jij nóg meer voorstellingen in 1 dag proppen. Hij wist ook hoe. Hij knipte alle liedjes eruit.

Commentaar van Onans Lemming bij deze recensie:
Onans Lemming is een groot liefhebber van The Sound of Music. Hij kan de film dan ook niet vaak genoeg zien. Dit tot ongenoegen van z’n vrouw, die de film na 1x wel gezien heeft. Niet allen vindt hij de muziek fantastisch, elk liedje is een hit, ook het verhaal vindt hij erg spannend en kan hem keer op keer ontroeren.

the sound of music - my favorite things

De film duurt vrij lang: ongeveer 3 uur. Maar hoe kan je het als Koreaanse biooscoopeigenaar nu in je hoofd halen om meer voorstellingen te willen draaien door alle liedjes eruit te knippen! Vaak is de werkelijkheid veel bizarrer, dan je je in je wildste fantasieën kunt voorstellen.
Het aardige van The Sound of Musical is ook, dat het geen film is, gemaakt naar een populaire musical, maar dat het omgekeerde het geval is. Eérst was er de film en dáárna kwam The Sound of Musical pas als musical op de planken.

KERSTKIJKEN
Bron: VPRO Gids
Datum: 25-12-07
Film: The Sound of Music
Geïnterviewde: Mei Li Vos
Vormgever: Karel Hageman

Mei Li Vos

‘Het is eigenlijk schaamteloos slecht om, als 4^e-golffeminist, van zo’n film te houden, maar rond de feestdagen kijk ik het liefst maar The Sound of Music. In de film zelf wordt geen kerst gevierd, maar hij wordt wel altijd rond de feestdagen uitgezonden en dan blijf ik altijd even hangen. Er zit ook een echte kerstgedachte in. Het is een lichtpuntje in een sombere tijd. Ik heb hem al zeker 5x gezien, maar steeds vind ik het toch weer spannend om te kijken of ze het halen, en of ze elkaar krijgen. Er zit heerlijk veel ouderwets drama en romantiek in.
Zij is een bleu meisje, waarschijnlijk nog maagd, en de kapitein is zo’n dominante man van de wereld. Uiteindelijk weet zij hem ook nog te veranderen in een hele lieve pappa. Eigenlijk mag je dat natuurlijk niet leuk vinden. Maar ik vind het heerlijk, ook vanwege de muziek. Ik heb ook het boek met de liedjes en af en toe barst ik uit in een Sound of Music-klassieker. Mijn favoriet is (begint te zingen) ‘… perhaps! had a wicked childhood…’. Ze staan dan in een prieeltje, als ze net weer herenigd zijn. Something good, ja, zo heet dat liedje.’

QUIZSLAAPZAK
Bron: De Volkskrant
Auteur: Michael Persson / Onans Lemming
Datum: 29-12-07
Vormgever: Karel Hageman

Vraag 3 van de Nationale Wetenschapsquiz 2007:
2 personen slapen in een tent. Ze beschikken over 2 slaapzakken. Resulteert het aan elkaar ritsen van de slaapzakken in meer of minder ruimte per persoon?
a) Maakt geen verschil.
b) In afzonderlijke slaapzakken heeft ieder de meeste ruimte.
c) In en grote gezamenlijke slaapzak heft ieder 2x zoveel plek.

Goed, het was niet de lastigste vraag. Volgens organisator NWO had 55% van de inzenders hem goed. Er waren ook vragen, die door nog geen 10% correct waren beantwoord. Maar was het geclaimde antwoord ook echt goed? Optie c) zou de juiste zijn, volgens de quizmakers.
Tijdens de uitzending van de quiz op kerstavond, werd het antwoord uitgelegd door presentator Leon Verdonschot, die met zijn assistent Denvis in een slaapzak kroop en vervolgens iets met een krijtje op de vloer krabbelde over pi, straal, omtrek en oppervlakte.
De redenering: als de slaapzak een cirkelvormige dwarsdoorsnede heeft, dan kun je met 2 even grote slaapzakken een cirkel maken, waarvan de omtrek 2x zo groot is als van 1 slaapzak. Dan is de straal (r) 2x zo groot en het oppervlak pi.r2 van de dwarsdoorsnede 4x zo groot. Ofwel: per persoon 2x zo veel ruimte.
Dan wordt wel verondersteld, dat de dwarsdoorsnede van de slaapzak cirkelvormig is. Is dat zo? Verdonschot erkende, dat dat een ideaal geval is. Hij had het over de maximaal haalbare inhoud van 2 aaneengeritste slaapzakken. In de wiskunde gebeurt dat vaker; dat de werkelijkheid wordt benaderd met 2 getallen, waar de gezochte waarheid tussen moet liggen. Maar dan moet je het ook hebben over de minimale inhoud van 2 aaneengeritste slaapzakken.
Dat andere uiterste vind je, wanneer je de slaapzak als een soort doos beschouwd, met in het extreme geval zijwanden van 0 centimeter hoog, zoals zo’n envelopje waar ze bij een Chinees restaurant de chopsticks in stoppen. Als je die aan elkaar ritst, verandert er niets aan de inhoud: die blijft 0.
De waarheid ligt natuurlijk in het midden, tussen geen verschil en 2x zoveel plek. Maar zo beschouwd, is antwoord a) net zo goed als antwoord c).

Verder waren er in de quiz dit jaar geen spijkers op laag water te vinden. Ja, kandidate Suzanne Hulscher probeerde even ruzie te maken over vraag 9, die luidt:

Welke klank hoor je als je naar een opname luistert van iemand, die ‘pa-pa’ zegt, en tegelijk een filmpje ziet van iemand, die met zijn lippen een ‘ka-ka’ beweging maakt?
a) pa-pa
b) ta-ta
c) la-la

Optie b) zou de juiste zijn, volgens de quizmakers. ‘Horen’ gebeurt in de oren, vond Hulscher. Maar ze kreeg ongelijk: horen is waarnemen en dus perceptie, zegt ook de dikke Van Dale.

Het was al met al een moeilijke quiz dit jaar, met een gemiddelde van 8 goed op een totaal van 20 vragen. Zelfs de winnende inzender (Volkskrant-lezer Dick Steenvoorden uit Oegstgeest), had nog 3 vragen fout. Tegelijkertijd gaat het aantal kijkers naar de quiz rap achteruit: dit jaar 392.000, tegen ruim 1 miljoen een paar jaar geleden.

Rest quizvraag 21: Wanneer komt Wim T.Schippers terug?
a) over 1 jaar
b) over 3 jaar
c) nooit

Commentaar van Onans Lemming bij dit artikel:
Op school hebben we het antwoord op de vraag met de aaneengeritste slaapzakken proefondervindelijk gevonden. We hadden een plastic schaalmodel van een slaapzak gemaakt en een plastic schaalmodel van 2 aaneengeriste, even grote slaapzakken. Vervolgens hadden we een bak met allemaal even grote balletjes. We deden de balletjes in het 1^e schaalmodel en telden hoeveel balletjes hierin gingen. Vervolgens deden we in het 2^e schaalmodel de balletjes en telden weer hoeveel balletjes hierin gingen. Het bleek, dat er in het 2^e schaalmodel 4x zoveel balletje gingen als in de 1^e. Lijkt me overtuigend genoeg!

WAT IEDEREEN ZOU MOETEN WETEN
Bron: De Volkskrant
Auteur: Louise Fresco / Robbert Dijkgraaf
Datum: 29-12-07
Vormgever: Karel Hageman

Lijst van 50 belangrijkste onderwerpen uit de natuurwetenschappen is af, maar het begint ook net.

Van nul tot nano en van zonnestelsel tot plastics. Een jaar lang verscheen in de Volkskrant de canon van de exacte wetenschap. De lijst van 50 belangrijkste onderwerpen uit de natuurwetenschappen is af. Maar wat was het grotere verband? De commissie legt uit, tot slot.

Van algoritme tot zonnestelsel, van dna tot gps, van het standaardmodel tot de schuivende continenten: wat een rijkdom boden dit hele jaar de 50 afleveringen van de bètacanon!
Terugkijkend heeft de commissie eigenlijk nauwelijks geaarzeld: ja, zonnebril (en dus de optica) en de bloedsomloop zijn er afgevallen, maar dat zijn er maar een paar. Kiezen betekent ook weglaten en dat past de natuurwetenschapper eigenlijk niet. Elk plantje, elk elementair deeltje is relevant – hoe zeldzaam ook.
Maar toch, uitgaande van de vraag: wat behoort er echt tot onze cultuur en wat moet een krantenlezer minstens weten van wiskunde, natuurkunde, scheikunde, biologie en techniek, kwam de lijst toch vrij gemakkelijk tot stand. Uiteindelijk was voor ons de belangrijkste vraag: zijn de onderwerpen, mits breed genoeg geïnterpreteerd, in staat de natuurwetenschappelijke wereld als een atlas van kaarten te overdekken?
Net als de natuurwetenschappen zelf is de bètacanon organisch en niet-lineair gegroeid. Er lag geen intelligent design klaar, toen de commissie een jaar geleden aan het werk ging. Maar we waren wel overtuigd, dat het mogelijk moest zijn met een peer group (de commissie) en gebruikmakend van de aloude beoordelingsmethode van het peer review onderwerpen te kiezen en uit te werken. Na een opwindende brainstormsessie waren we het heel snel eens over 20, 30 onderwerpen, die er volgens iedereen beslist in moesten: tijd en transistor, nul en nano – om maar iets te noemen. Vervolgens hebben we in een paar ronden een lijst met aanvullende onderwerpen opgesteld.
Telkens hebben we geprobeerd de verschillende dimensies van de onderwerpen recht te doen. Zo is er het universele concept (bijvoorbeeld ecosysteem), de historische context (Engelse vegetatiekundigen in de jaren ‘30) en de actuele toepassing (natuurbescherming). Alle onderwerpen zijn vervolgens uitgewerkt door jonge wetenschappers.
Wat is nu werkelijk bèta aan deze lijst en aan de manier waarop de onderwerpen zijn beschreven? Want natuurlijk bestaan er raakvlakken met de Canon van Nederland, entoen.nu, waarop wij destijds reageerden, omdat de natuurwetenschappen onderbelicht waren gebleven. Zo vindt u in de Nederlandse canon de Beemster en bij ons de dijk.

Christiaan Huygens

Huygens
En uiteraard Huijgens, tot wiens opname in de nationale canon wij vorig jaar hebben opgeroepen. We constateren trouwens met plezier dat dat gebeurd is in de definitieve versie, zij het dat wij ons realiseren dat deze wijziging – 1 van de 50 onderwerpen – slechts een 2% correctie bedraagt en daarmee ruim binnen de foutmarge van de geschiedschrijving valt.
Het afgelopen jaar hebben we bij verschillende publieke gelegenheden het Grote Bètacanonspel mogen spelen – we sporen u aan het tijdens de feestdagen ook eens te proberen. Wat vond een publiek, dat vaak heel gemengd van samenstelling en interesse was, wat er beslist op deze lijst zou moeten staan? Daarbij kwamen geen grote verrassingen naar boven. De meeste onderwerpen die bij die gelegenheden gesuggereerd werden, konden we heel goed op onze lijst terugvinden. Opvallend was wel, dat sommige clichés over bèta’s beslist niet opgaan, dat ingenieurs hartstochtelijk voor abstracte begrippen als nul of oerknal kiezen en dat fysicastudenten juist een onderwerp als taal naar voren brengen.
Er kwam ook steun van verder weg. Misschien moest u even fronsen, toen als een van de eerste onderwerpen de wc langskwam. Werd deze bètacanon niet een beetje platvloers? Maar wij waren aangenaam verrast, toen diezelfde week de eerbiedwaardige British Medical Association hygiëne als de grootste medische doorbraak uit de geschiedenis verkoos, zelfs boven successen als antibiotica, de pil en vaccinaties.
De nationale geschiedeniscanon is duidelijk gerangschikt langs de as van de voortschrijdende tijd. De bijbehorende poster vertoont dan ook een mooie slang van historische iconen. Maar voor de bètacanon ligt die ordening ingewikkelder. Natuurlijk hebben onze onderwerpen ook een zekere chronologische volgorde. Dna komt na Darwin, atoombom na Einstein.
Maar die historische benadering leert ons niet veel. Vaak liggen de onderwerpen min of meer synchroon, zoals elektromagnetisme en periodiek systeem, zonder echter logisch verbonden te zijn. Nee, als we de 50 onderwerpen overzien, dan is er eerder sprake van een ordening van klein naar groot. De blik van de bèta is een hiërarchische blik, die zoekt naar opschaling en symmetrie, anders dan in de sociale wetenschappen waar het niveau van de mens en de menselijke samenleving het vanzelfsprekende centrale cluster is. Als de bètacanon ons iets leert, dan is het juist hoe relatief de menselijke maat is.
We kunnen onze ordening het beste weergeven door uitwaaierende, logaritmische cirkels (zie figuur) van enerzijds tijd- en ruimteschalen en anderzijds toenemende concreetheid. Langs de rand loopt u van klein naar groot. Rechts staan de kleinste ruimteschalen en kortste tijdschalen, het subatomaire en subcellulaire niveau met onderwerpen als quantum en enzym.
Links bevinden zich de macroschalen, met oerknal, zonnestelsel en plaattectoniek. Tussen groot en klein bevindt zich een groot aantal onderwerpen, die de menselijke schaal vertegenwoordigen. Hoe verder we in deze waaier naar buiten gaan, des te toegepaster de onderwerpen worden. Fiets en wc vindt u helemaal aan de rand.
Van boven naar beneden loopt er een as van metaconcepten zoals nul en fout via theorieën (Darwin, evolutie) naar technologie (robots).
Een van de opvallendste eigenschappen van de natuurwetenschappen is dat zij op zo’n natuurlijke manier in gescheiden domeinen uiteenvallen, elk met zijn eigen begrippen, methoden en taal. De wereld van een bioloog die tropische oerwouden bestudeert, is echt een andere dan die van de fysicus die elementaire deeltjes op elkaar schiet. De ene kan niet zonder de ecologische theorie, de andere niet zonder constante van Planck.
Er bestaan dus vele kamers in het huis van de natuurwetenschappen, zoals de onderwerpen in de canon illustreren. Maar al die verschillende gebieden staan wel met elkaar in verbinding. Uiteindelijk komt ook de ecoloog in het tropische regenwoud bij de fysica uit en is de natuurkundige geïnteresseerd in de natuurlijke verschijnselen die uit de fundamentele wetten volgen. De natuurwetenschapper snijdt de wereld in plakjes en verbaast zich er vervolgens over hoe mooi die plakjes weer in elkaar passen.

Robbert Dijkgraaf

Bouwstenen
In die samenhang kunnen we twee belangrijke mechanismen onderscheiden, die eigenlijk elk een eigen plek in de canon verdienen, ware het niet dat zij in bijna elk onderwerp aan bod komen.
Ten eerste is er het reductionisme: ingewikkelde zaken tot hun elementaire bouwstenen terugvoeren. Ook al heeft deze stroming in sommige kringen een slechte naam, het reductionisme is een onvoorstelbaar succesverhaal gebleken. Dat alle materie uit deeltjes is opgebouwd, of dat organismen een blauwdruk in hun dna hebben, gooien hoge ogen als dé feiten die iedereen over de natuur zou moeten weten.
De woorden van Democritus, de vader van de atoomtheorie, hadden een profetisch karakter: ‘Volgens afspraak is er kleur, volgens afspraak zoet, volgens afspraak bitter, maar in werkelijkheid zijn er alleen atomen en ruimte.’
Complete vakgebieden zijn ontstaan toen bleek dat de natuur in nog kleinere onderdelen begrepen kon worden – de kernfysica of de moleculaire biologie.
Het tweede mechanisme gaat precies de andere kant op en staat bekend als emergentie: het geheel is meer dan som van der delen en spontaan kunnen nieuwe begrippen en verschijnselen ontstaan, als je maar genoeg elementaire bouwstenen bij elkaar voegt. Zo is bewustzijn een eigenschap van het totale neurale systeem van onze hersenen en moeilijk toe te schrijven aan individuele zenuwcellen.
Ook het zichzelf reproducerende leven is bij uitstek een emergent verschijnsel, dat uit de veelheid van chemische reacties in de cellen ontstaat.
Maar emergentie is niet slechts voorbehouden aan de biologie. Ook in de harde fysica zijn vele voorbeelden te vinden. Neem de eigenschappen, die we zo vanzelfsprekend aan materie toeschrijven: warm of koud, hard of zacht, vast of vloeibaar. Dit alles wordt betekenisloos op het moleculaire niveau. Een atoom is zacht noch vloeibaar, daar had Democritus groot gelijk in. Het wonder is niet slechts, dat die eigenschappen verdwijnen als we materie tot atomen reduceren, maar ook, dat uit de simpele eigenschappen van atomen rijke gewaarwordingen als kleur, zoet en bitter kunnen ontstaan.
Als we de bètawetenschappen zien als een grote torenflat, met op iedere verdieping een wetenschappelijke discipline, met de kleinste schalen onderop en de allergrootste boven, dan zijn reductie en emergentie de trappen die omlaag en omhoog voeren. Van moleculen naar materiaal, van cellen naar brein. En vice versa.
Je kunt het ook anders zeggen: om een bepaalde etage te bereiken, zul je altijd via een andere etage moeten komen: of eentje hoger, of eentje lager. Op deze wijze is de bètacanon een levend geheel: gescheiden onderwerpen met hun eigen wetmatigheden, maar permanent in een levendige dialoog verwikkeld.
Een andere dialoog, die centraal in de bètacanon staat, is de wisselwerking tussen concept of theorie en de technologische toepassing. Die 3 versterken elkaar: slijpen van glas tot lenzen maakte het mogelijk om microscopen en telescopen te bouwen en zo de wereld van micro-organismen en hemellichamen te bestuderen. En die ontdekkingen leidden weer tot talloze nieuwe theorieën.

Gelukkig toeval
Veel meer dan in andere wetenschapsvelden staan hypothese en toetsing daarbij voorop, al neemt dat niet weg, dat serendipiteit en intuïtie, toevallige ontdekkingen en associaties, in de geschiedenis van de bètawetenschappen een veel belangrijkere rol hebben gespeeld, dan algemeen wordt gedacht. Er is veel gelukkig toeval in deze canon te vinden.
Onze bètacanon is per definitie niet nationaal en maar zeer ten dele historisch. Toch kan aan deze canon een klein Nederlands tintje niet worden ontzegd – denk maar aan de dijk of aan de fiets. Hoe anders zou een Franse, Amerikaanse of Chinese bètacanon eruit zien? Zouden we dan de lemma’s Eiffeltoren, auto en buskruit tegenkomen?
Zouden we de onderwerpen toch op een historische tijdschaal afbeelden, zoals bij de nationale canon, dan valt direct op hoe jong de natuurwetenschappen zijn. Natuurlijk zijn er eeuwenoude, bijna tijdloze onderwerpen, zoals tijd, nul of landbouw, maar de meeste onderdelen verschijnen pas vanaf het midden van de 19^e eeuw en weerspiegelen de grote wetenschappelijke ontdekkingen van de moderne tijd.
In de bètacanon uit 1900 zouden opvallend weinig onderwerpen van onze versie staan. Ruwweg de helft was toen nog onbekend. De lijst van nieuwkomers is indrukwekkend – Einstein, dna, quantum, kernbom, transistor, computer – en weerspiegelt het moderne wereldbeeld. In de lijst van 100 jaar geleden zouden die plaatsen zijn ingenomen door onderwerpen, die we nu niet meer de moeite waard vinden, zoals mechanica en salpeterzuur.
In dat licht bezien is het spannend om je af te vragen, wat de halfwaardetijd van de huidige onderwerpen is. Hoelang zullen ze mee gaan? Staan op de canon van 2100 nog gps en transistor en plastic? Of zijn zij dan allang vervangen door andere toepassingen en worden onderwerpen als beriberi (voeding) irrelevant geacht? Vinden we de snaartheorie terug of staat het onder het lemma fout?
Zeker is wel, dat deze lijst een turbulente tijd tegemoet gaat. We leven in een periode van grote wetenschappelijke ontdekkingen en het tempo lijkt alleen maar toe te nemen. We kunnen niet anders dan optimistisch zijn, als we zien hoeveel jonge mensen zin hebben in dit avontuur.
Het is moeilijk te voorspellen welke ontdekkingen zij zullen gaan doen, maar zeker is, dat er altijd 50 prachtige onderwerpen op de bètacanon zullen staan.

Alle afleveringen van de Volkskrant-Bètacanon zijn terug te lezen. Maart 2008 verschijnt bij Meulenhoff het geïllustreerde boek van de reeks, met krantenstukken en extra materiaal. Teleac / NOT werkt aan een serie videoclips voor jongeren op basis van de Bètacanon, die in het voorjaar uitkomt. De Bètacanon is een initiatief van de Volkskrant. In de begeleidingscommissie hebben zitting Robbert Dijkgraaf (voorzitter), Louise Fresco, Bas Haring, Frans van Lunteren, Sander Bais, Salomon Kroonenberg, Harry Lintsen. Tot zijn aantreden als minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen was ook Ronald Plasterk lid.

Wetenschapsnieuws
Dagelijks op de site van de kennisredactie www.volkskrant.nl/wetenschap.

TOPTIEN VAN WETENSCHAPPELIJKE FLAUWEKUL
Bron: De Volkskrant / Onans Lemming
Auteur: Hans van Maanen
Datum: 29-12-07
Vormgever: Karel Hageman

1. Gerechtshof in Amsterdam
Dit gerechtshof bepaalde in juni, dat de Vereniging tegen de Kwakzalverij orthomanueel Maria Sickesz geen kwakzalver mocht noemen. Het hof deed dat op grond van een omschrijving uit de dikke Van Dale plus een economisch proefschrift uit 1990 waarin stond, dat 3 op de 3 mensen tevreden waren over hun orthomanuele behandeling. Zelfs orthomanueel geneeskundigen vinden dat proefschrift onder de maat — zoals zij ook Sickesz’ claim, dat zij depressie, schizofrenie en autisme kan genezen nogal onder de maat vinden. Alleen een vereniging die daarvoor speciaal is opgericht, mag dat niet zeggen.
Het Hof spreidde niet alleen een verbazend gebrek aan wetenschappelijk benul ten toon, ook juridisch klopt er weinig van. Het veroordeelde de Vereniging tot het plaatsen van een rectificatie in de krant, maar zette daar geen dwangsom op. Die rectificatie is er dus nooit gekomen. Sickesz heeft het misschien niet eens gemerkt.

2. Het onderzoek van Annabelle Slingerland
Net geen eerste werd helaas het onderzoek van Annabelle Slingerland. Zij toonde aan, dat mensen na hun pensioen zelden nog naar hun werk fietsen. ‘Pensionering gaat samen met een significant verhoogde kans op afname van lichaamsbeweging in verband met het werk,’ formuleerde zij het in mei in een wetenschappelijk tijdschrift.
Was dat al opzienbarend, nog opmerkelijker was haar waarschuwing, dat gepensioneerden die afname niet compenseerden door bijvoorbeeld ergens anders heen te fietsen, of in de tuin te gaan werken. Vooral, omdat die waarschuwing volstrekt uit de lucht was gegrepen. Uit haar eigen cijfers kwam, voorzover het viel na te gaan, eerder naar voren, dat ouderen na hun pensioen juist méér gaan bewegen.

3. Middellandse-Zeedieet
Op de 3^e plaats dit jaar COPD. Onderzoekers uit Boston hadden aangetoond, dat, in een groep van 42.917 Amerikaanse artsen, degenen die een beetje Kretenzisch aten, de helft minder longaandoeningen kregen dan hun collega’s die wat meer ‘westers’ aten.
Met zo’n grote groep valt ruis erg nauwkeurig te onderzoeken: als alle dokters 11 jaar geleden hun ‘westerse’ eetgewoonten hadden verlaten en Kretenzisch waren gaan eten, dan zouden er nu zeven dokters minder COPD hebben gekregen. Maar de kranten schreven blijmoedig: ‘Middellandse-Zeedieet helpt ook de longen.’

4. Magisch vierkant
Gejuich steeg op, toen 3 scholieren in Nijmegen een bijzonder magisch vierkant hadden geconstrueerd. Een sensatie was het, glunderde hun begeleider Arno van der Essen op een ouderavond, en omdat er iemand van het ANP bij was, ging het zonder verdere controle het net op en was de vondst tot een ‘wereldsensatie in de wiskunde’ opgeblazen, die moeiteloos zijn weg naar het journaal vond.
Een paar dagen later was alle lucht er weer uitgelopen. Eigenlijk was het zelfs geen krantenbericht waard geweest, zeiden alle wiskundigen. De oplossing deugde niet, en als iemand meteen de moeite had genomen er even naar te kijken, was hun een hoop gedoe en gêne bespaard gebleven. Alleen Van der Essen zelf keek tevreden terug: alle publiciteit is goede publiciteit, vond hij.

James Lovelock

5. Koud water
Erg briljant was James Lovelocks idee, gepubliceerd in Nature, om koud water uit de oceaandiepten op te pompen om daarmee de opwarming van de aarde tegen te gaan. Het koude water koelt het oppervlak af, diepzeealgen binden boven het kooldioxide en zakken weer naar de bodem, mijn liefje wat wil je meer.
Een berekening van de hoeveelheid bouwmateriaal en energie, die nodig is om al die buizen in de oceaan te zetten en te onderhouden, zou het minste zijn: om de jaarproductie kooldioxide op te vangen, zijn ongeveer 300 miljoen pijpen van 10 meter doorsnee en 200 meter lengte nodig. En offshorepersoneel is toch al zo moeilijk te vinden, tegenwoordig.

6. Grote campagnes
De 6^e plaats is, terecht, voor alle grote campagnes: de Niercheck, de ‘Eerste zes minuten’, en de strijd tegen snoepreclame van Hartstichting en Consumentenbond. Over de cholesteroltest bij de supermarkt hebben we het maar niet.
Toevallig deze maand kwam de Gezondheidsraad met een vrij vernietigend oordeel over de Niercheck. Eén miljoen mensen hebben eraan meegedaan, maar alle deskundigen wisten van tevoren dat het nut van de test nooit is aangetoond - en nooit aangetoond zal worden. De Nierstichting schaamt zich echter nergens voor, en wil de test volgend jaar weer aanbieden…
Als je er snel bij bent, zo was de boodschap van de Hartstichting, kun je mensen het leven redden door reanimatie. Als illustratie koos men voor een jonge, gezonde vrouw, die voor dood neerviel op straat, terwijl het toch vooral bejaarde, ongezonde vrouwen in de supermarkt zullen zijn, die gereanimeerd moeten worden. Een voorlichtingscampagne over de ellende waarin mensen kunnen belanden, die uit de klauwen van de dood zijn gered, zou misschien meer effect gesorteerd hebben.
En dan de anti-snoepreclame. Wat is beter: kinderen leren omgaan met reclame (of dat nou voor snoep, seks of deo is), of kinderen afschermen van die reclame? Moeten snoepautomaten op school worden verboden ,zodat kinderen niet in verzoeking worden gebracht, of is het beter ze te laten wennen aan alle verborgen verleiders op hun pad? Of moeten we er helemaal mee ophouden? Uit de Landelijke Jeugdmonitor, onlangs gepubliceerd onder auspiciën van minister Rouvoet, bleek opeens, dat overgewicht onder kinderen amper stijgt. Net als een kwart eeuw geleden is 12% te zwaar en 3% veel te zwaar. Steeds meer kinderen sporten. Maken we ons over de goede dingen zorgen?

7. Crypto-astrologie
De crypto-astrologie leverde weer veel pareltjes op. De mooiste was, dat kinderen, die in de juni of juli of zijn geboren, vaker zwaar bijziend zijn. Dat zei oogarts Yossi Mandel van het Medisch Centrum in Holon, bij Tel Aviv, en de kranten zeiden het hem na.
Mandel bedacht, dat de hoeveelheid daglicht 30 dagen na de geboorte van beslissende invloed zou zijn op bijziendheid. Waarom niet de eerste 60 dagen, of de 4^e maand, licht hij niet toe. Of kinderen die 1^e maand veel buiten komen, weet hij ook niet. Maar hij vindt, met wat statistisch trapezewerk, inderdaad een publicabel verband tussen geboortemaand en ernstige bijziendheid. Als 1.000 kinderen niet die paar uur meer licht in de zomer hadden, zouden er elk jaar 2 wat minder bijziend zijn geworden. Dat scheelt niet veel: als die 1.000 kinderen niet naar school waren gegaan, had dat er heel wat meer een bril gescheeld. Opleiding voorspelt, ook in Israel, bijziendheid veel beter dan geboortemaand.

8. Heinz tomatensoep
Onderzoekers van de universiteit van Portsmouth wisten in juli te melden, dat de kwaliteit van het mannelijk zaad met sprongen vooruitgaat door het eten van tomatensoep van Heinz. Dat wilde de persvoorlichter van Heinz wel verder vertellen: ‘Heinz tomatensoep geeft kerels extra pit’.
De onderzoekers maten de concentratie lycopeen (een bekend radicalenvretertje) in het zaad van 6 mannen, gaven ze 2 weken een bak tomatensoep (daarin zit veel lycopeen), en maten toen opnieuw de concentratie lycopeen. Wat bleek? Die was significant toegenomen. Wat Heinz in zijn geestdrift vergat te melden, was dat, ondanks die stijging, het radicalenvretend vermogen, laat staan het bevruchtend vermogen, van het zaad niet was toegenomen, dat 6 mannen en 2 weken wat weinig onderzoeksmateriaal oplevert, en dat zaad er 2 maanden over doet om te rijpen. De onderzoekers vergaten te melden, dat ze geld van Heinz hadden aangenomen.

Rosetta

9. Planetoïde 2007 VN84
Even was er paniek onder sterrenkundigen, toen Richard Kowalski ontdekte, dat zijn net ontdekte planetoïde vrijwel recht op de aarde afstormde. Op 13 november kon de inslag verwacht worden, berekende hij. Sterker nog, het had een haar gescheeld of de planetoïde was op Mars ingeslagen.
Op Mars? Dat is grappig, dacht Denis Denisenko van het Russische instituut voor ruimteonderzoek, daar is de Europese komeetverkenner Rosetta ook net geweest. Dus vroeg hij op de internet-nieuwsbrief van planetoïden-onderzoekers of hier niet van een vergissing sprake kon zijn. Dat kon: planetoïde 2007 VN84 werd schielijk van de lijst afgevoerd. Inderdaad grappig, maar het incidentje toont wel aan, dat de banen van kunstmanen in het zonnestelsel bedroevend slecht worden bijgehouden.

10. Overgewicht bouwvakkers
Op de 10^e plaats de stichting Arbouw, die een actie startte om het overgewicht van bouwvakkers eens flink te aan te pakken. 2 op de 3 bouwvakkers zijn te dik, aldus de stichting, dus kok Joop Braakhekke mocht opdraven om een weinig voedzame lunch klaar te maken. Is overgewicht voor gewone mensen al vrij goed voor de levensverwachting, bij bouwvakkers geldt dat nog sterker.
Een groot Duits onderzoek liet deze zomer zien (na een eerder onderzoek met gelijksoortig resultaat) dat onder bouwvakkers die 10 à 30 kilo te zwaar waren, in de loop van 10 jaar beduidend minder mensen doodgingen dan onder hun collega’s met een ‘gezond’ gewicht. 3 Het scheelde zelfs zoveel, dat rokende, zware bouwvakkers een even hoog sterfterisico hadden als niet-rokende, magere bouwvakkers.
Maar de stichting ziet vooral het economisch probleem: dikke werknemers verzuimen meer dan dunne.

Commentaar van Onans Lemming bij dit artikel:

Onans Lemming heeft ook vele van dit soort flauwekul-onderzoeken gelezen. Enkele voorbeelden.

Eiwitten en geboortecijfer
Onderzoekers hebben, na jarenlang gesubsidieerd wetenschappelijk onderzoek, overtuigend aangetoond, dat er een duidelijk verband bestond tussen het aantal eiwitten dat men per dag binnenkreeg en het geboortecijfer. Hoe minder eiwitten hoe hoger het geboortecijfer. De aanbeveling uit dit onderzoek was, dat de rijke landen voortaan geen voorbehoedsmiddelen meer naar ontwikkelingslanden moesten sturen, maar eiwitten!

WC-papier en Ontlasting
Wetenschappers hebben een overtuigend verband gevonden tussen de hoeveelheid WC-papier en de kwaliteit van de ontlasting. Hoe meer WC-papier men gebruikte, des te slechter was de kwaliteit van de ontlasting. Om de kwaliteit van de ontlasting te verbeteren, raadde men dan ook aan het gebruik van WC-papier te ontmoedigen.

Ochtend- en Avondmensen
Wetenschappers hebben jaren het gedrag van ochtend- en avondmensen bestudeerd. En wat bleek uit hun onderzoek? Over het algemeen functioneren ochtendmensen ’s ochtends beter, terwijl avondmensen zich juist ’s avonds beter in hun vel voelen zitten!

Gemiddelde kamerprijs in euro’s per vierkante meter
Bron: www.kamer.nl
Datum: 29-12-07
Vormgever: Karel Hageman

Commentaar van Onans Lemming bij deze tabel:
Verrassend, dat Alkmaar de duurste stad is om een kamer te huren en dat Amsterdam pas op de 11^e plaats staat!

WINEHOUSE IN OSLO VOOR DE RECHTER
Bron: De Volkskrant / ANP
Datum: 29-12-07
Vormgever: Karel Hageman

amy winehouse - you know I’m no good

Amy Winehouse moet zich voor de Noorse rechter verantwoorden voor het in bezit hebben van softdrugs. De 24-jarige zangeres moest om die reden in oktober van dit jaar een nacht in een Noorse cel doorbrengen, aldus de BBC.
Na het betalen van € 500 werd ze vrijgelaten. De vader van Winehouse, Mitch, meent dat een veroordeling in Noorwegen haar kansen op een visum voor de Verenigde Staten zou beïnvloeden en daarmee haar carrière.

DE BETACANON IS VOORLOPIG AF
Bron: De Volkskrant
Auteur: Martijn van Calmthout
Datum: 29-12-07
Vormgever: Karel Hageman

Robbert Dijkgraaf

Commissie onder leiding van fysicus Dijkgraaf presenteert eindresultaat als poster.

De oerknal staat linksboven, naast het getal nul en boven Isaac Newton. De wc en de telefoon rechtsonder, op een cirkel met de kernbom en de landbouw. De commissie-Dijkgraaf heeft ordening aangebracht in de Volkskrant Bètacanon, de lijst van 50 dingen, die iedere krantenlezer van de natuurwetenschappen zou moeten weten. Vandaag presenteert de commissie het overzicht als een poster.
Een jaar geleden stelden 8 vooraanstaande natuurwetenschappers, op uitnodiging van De Volkskrant, de canon samen. Voorzitter Robbert Dijkgraaf – zelf fysicus – had zich in de media teleurgesteld uitgelaten over de aandacht, die voor bètawetenschappen was ingeruimd in de Nationale Canon. Vooral het ontbreken van natuur- en wiskundige Christiaan Huygens – inmiddels overigens alsnog opgenomen – noemde hij onbegrijpelijk.
Na voorbereiding werd de lijst van hoofdzaken geformuleerd en begonnen jonge academici aan het schrijven van de stukken. Die verschenen een jaar lang wekelijks in De Volkskrant. Lezers konden via internet meeschrijven.

Het resultaat is een geheel van 50 teksten over hoofdpunten uit de exacte wetenschappen, met op het 1^e gezicht weinig verband. De lijst is niet historisch chronologisch, noch geconcentreerd op Nederland. De natuurwetenschappen, schrijven Dijkgraaf en collega Louise Fresco vandaag in De Volkskrant, zijn, anders dan de Nationale Canon, per definitie internationaal en universeel.

Het ontwerp voor de canonposter weerspiegelt dat. Vanuit de nul uitwaaierende cirkels geven verschillende schalen van complexiteit, van fundamenteel naar technisch. Langs de cirkels gaat het van heel klein naar heel groot. De ordening, aldus Dijkgraaf en Fresco, heeft eeuwigheidswaarde. De onderwerpen waarschijnlijk niet. Een bètacanon van een eeuw geleden is nu deels triviaal of achterhaald.
Komend voorjaar verschijnt bij Meulenhof het boek bij het bètacanon-project. De educatieve omroep Teleac/NOT werkt aan een videoclip-project voor jongeren.

VAL VAN AANTJES WAS GEVOLG VAN DORPSRODDEL
Bron: De Volkskrant
Auteur: Peter Giesen
Datum: 29-12-07
Vormgever: Karel Hageman

Willem Aantjes

CDA-fractieleider Aantjes trad in 1978 af nadat zijn oorlogsverleden was onthuld. En dat was, blijkt nu, geen complot.

De CDA-politicus Willem Aantjes kwam in 1978 niet ten val door een complot van politieke tegenstanders, maar door dorpsroddel. Dat blijkt uit een reconstructie door de historicus Boudewijn Smits die vandaag in het katern Kennis verschijnt.
In oktober 1978 kreeg de historicus Loe de Jong, destijds directeur van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie, een tip dat Willem Aantjes, fractievoorzitter van het CDA in de Tweede Kamer, in de Tweede Wereldoorlog bij de SS had gediend. De Jong stelde een onderzoek in. De affaire kwam in een stroomversnelling toen het nieuws op 6 november uitlekte naar het Nieuwsblad van het Noorden. Diezelfde avond belegde De Jong een persconferentie, waarop hij Aantjes hard aanviel.
Nadien is geregeld gesuggereerd, dat het nieuws naar buiten was gekomen door toedoen van Aantjes’ politieke tegenstanders. Een Kamercommissie onder leiding van PvdA-Kamerlid Patijn vond hier in 1979 geen bewijzen voor. Toch kon ook Patijn ‘het lek van De Jong’ niet bovenkrijgen. Wel constateerde hij, dat De Jongs vrouw Liesbeth het nieuws op 2 november had verklapt aan haar broer Henk Cost Budde, die in Assen woonde. Hoe het verhaal van Cost Budde naar de krant was gekomen, bleef echter onduidelijk.

Willem Aantjes, 1978

Volgens de reconstructie van Smits leidde Cost Budde die middag een vergadering van de Provinciale Bibliotheek Centrale (PBC) in Rolde. Daar vertelde hij het nieuwtje door aan de directeur van de PBC, niet beseffende dat hij een topgeheim verklapte. De bibliotheekdirecteur vertelde het weer aan zijn achterbuurman, toevallig de voorzitter van de PvdA-afdeling Rolde. Vervolgens werd de fractievoorzitter van de plaatselijke PvdA ingelicht, die het weer doorbriefde aan een lokale journalist van het Nieuwsblad van het Noorden. Achter de machiavellistische complottheorieën school een dorpse werkelijkheid, concludeert Smits.

Commentaar van Onans Lemming bij dit artikel:
Het Nieuwsblad van het Noorden (tegenwoordig Dagblad van het Noorden) had toen de primieur van dit nieuws, dat heel Nederland op stelten zette. Het had toen op de voorpagina de kop: ‘Aantjes meldde zich bij de SS’. Een fraai staaltje van journalistiek!, want als krant nam je toen natuurlijk heel veel risico. Stel, dat het bericht niet juist zou zijn. De gevolgen zouden dan niet te overzien zijn geweest.
De beschuldiging, dat Willem Aantjes bij de SS had gezeten, kwam als een donderslag bij heldere hemel. Je kon het niet geloven. Aantjes stond bekend als een uitermate integer politicus, die collega-politici op dit punt graag de maat nam. Denk maar eens aan zijn befaamde Bergrede. Maar ja, de beschuldiging werd gedaan door Lou de Jong en aangezien die in die tijd een soort wandelend geweten van de natie was, kon je er niet omheen.

Lou de Jong

Aantjes kwam ook met een ongeloofwaardig weerwoord. Hij zei bijvoorbeeld, dat er allemaal soorten SS’en geweest waren en dat er ook onschuldige soorten van SS waren. Zo had hij zich aangemeld bij de Germaanse SS en dat was heel iets anders dan de Waffen SS. Dat was nieuw, want iedereen, die bij de SS had gezeten, was op voorhand meteen al veroordeeld. Niks geen nuances tussen soorten van SS. Ook het feit, dat hij tot die tijd altijd over zijn oorlogsverleden had gezwegen, maakte hem ongeloofwaardig.
Toch kwamen er meteen complottheorieën naar voren. Aantjes (CDA) was in die tijd de machtigste politicus van het land, want in die tijd speelde het CDA bij elke formatie de hoofdrol. Aantjes was een AR-politicus en legde de bijbel heel sociaal uit. Het gevolg was, dat hij een duidelijk links profiel had en bijvoorbeeld tegen de plaatsing van kruisraketten was. Was hij daarom niet ten val gebracht? En waarom moest Lou de Jong de presentatie van het rapport-Aantjes zo nodig live op televisie doen? Vragen die, tot nu toe, nog steeds onopgehelderd zijn gebleven. Dit verhaal over de dorpsroddel geeft alleen maar meer voedsel aan complottheorieën.

DAVE BRUBECK (1920- )
Bron: Wikipedia / Onans Lemming
Datum: 29-12-07
Vormgever: Karel Hageman

Dave Brubeck, 2004

Dave Brubeck wordt op 6 december 1920 geboren in Concord, Californië. Hij is een Amerikaans jazzpianist en componist.
Dave Brubeck studeer1 compositie bij Darius Milhaud. Zijn bekendste groep is het Dave Brubeck Quartet met saxofonist Paul Desmond (1924-1977), opgericht in 1951. Het eerste album wat zij in 1954 uitbrengen is Jazz at Oberlin onder het eigen label van Brubeck, Fantasy. Dit album is een bescheiden succesje maar ze krijgen hierdoor wel een contract bij Columbia Records. Jazz Goes to college is het 1^e album wat onder dit label uitkomt. Hiervan worden 100.000 exemplaren verkocht. Hierdoor komt het Brubeck Quartet in de aandacht.
Hij experimenteert met ongebruikelijke maatsoorten in de jazz. Zijn bekendste opname is Take Five (1959), een compositie van Paul Desmond in 5/4-maat. Zijn 2^e bekendste nummer is Unsquare Dance, dat bekend staat omdat het nummer in 7/8-maat is geschreven.
Een ander bekend nummer is Blue Rondo a la Turk. ‘Dave Brubeck is de enige, die het heeft begrepen’, heeft een beroemde zwarte jazztrompetist eens gezegd. Brubeck begrijpt al vroeg in zijn carrière, dat hij een ander soort jazz moest creëren, om zich te onderscheiden van de uitvinders van deze unieke muziek. Door onder andere gebruik te maken van Europese maatsoorten en zijn daarop gebaseerde eigenzinnige composities, ontwikkelt hij een eigen uniek jazzconcept. Europese jazzmusici hebben tot op heden weinig gebruik gemaakt van de eigen oorspronkelijke maatsoorten en het perspectief zichzelf daarmee herkenbaar te maken. Voorlopig hebben alleen Toots Thielemans met Bluesette en Joe Vanenkhuizen met zijn composities in driekwartsmaat het inzicht van Dave Brubeck op de juiste waarde weten te schatten en een herkenbare vorm van Europese jazz ontwikkeld.
Tot het jaar 2000 heeft het Dave Brubeck Quartet nog albums gemaakt, weliswaar in aangepast vorm. Na het overlijden van Paul Desmond in 1977, krijgt het kwartet een andere samenstelling. Het album dat in 2000 uitgebracht wordt, wordt gemaakt door David Brubeck, Randy Jones, Bobby Millitello en Alex Dankworth. Paul Desmond is dus vervangen door Bobby Millitello. Hij heeft een heel eigen geluid, maar de zachte melodieuze solo lijkt wel op die van Paul Desmond.

Dave Brubeck, 1954

Interview met Dave Brubeck
Interviewer: Maarten de Haan
Datum: maart 1998

Gevraagd naar het beste moment om hem te interviewen kraakt de stem vanuit Connecticut, waar net de ochtend is aangebroken, gretig: ‘Right now!’ Dave Brubeck maakt een vieve en alerte indruk, vraagt niet wie er belt, maar staat meteen ter beschikking. De interviewer is overdonderd: hem was verteld, dat hij het telefoonnummer van de agent van de jazzlegende had gekregen.
Zoals menige jazzmusicus op leeftijd is Dave Brubeck druk in de weer om een zo rijk mogelijk oeuvre na te laten. De tijd, dat hij als oppervlakkige Westcoast pianist werd gezien, ligt ver in het verleden. Bewonderende woorden van collega’s als Cecil Taylor en Charles Mingus, en zijn indrukwekkende oratoria, symfonische werken en balletmuziek hebben daartoe bijgedragen.
Enthousiast vertelt Brubeck over het 9 minuten durende koraal en fuga, gebaseerd op de woorden waarmee Christus discipel Petrus tot 1^e paus zou hebben gemaakt, een stuk dat hij componeerde en uitvoerde voor Johannes Paulus II. Brubeck heeft iets van een hofminstreel: eerder speelde hij voor de Amerikaanse presidenten Kennedy, Johnson, Reagan en Clinton.
De man, die als tiener op de ranch van zijn ouders in Californië wilde blijven om cowboy te worden, viert op Sinterklaasdag zijn 80^e verjaardag, terwijl hij optreedt in Europa. De organisatie van deze tournee ligt ver van Vaticaanstad of Washington. In Arnhem is het kantoor van Willem Hubers gevestigd, al 13 jaar Brubeck’s Europese agent. Hubers werkt hoofdzakelijk internationaal en nam de zaken waar voor wijlen baritonsaxofonist Gerry Mulligan, The Klezmatics en Cleo Laine. Zijn contact met Brubeck wijkt af van dat met zijn andere cliënten.

’Hij en zijn vrouw Iola zijn vrienden van me geworden en ik reis altijd mee met de groep. Dat is ongebruikelijk in mijn vak.’ De toer leidt door Wenen, Berlijn, Londen en eindigt in Istanbul. Uitvoeringen van Brubeck’s Mass -met een kamerorkest van 40 man, een koor van 60, 3 solisten en het jazzkwartet- staan op het programma. Hubers vindt, dat een grote bezetting Brubeck’s muziek ten goede komt. ‘Er is meer energie en dynamiek, en meer rust voor Brubeck om achter de piano mooi uit te pakken.’ Net als 5 en 10 jaar geleden speelt Brubeck ook weer met zijn zoons, die alle vier muzikant zijn geworden.
De bejaarde pianist heeft veel herinneringen aan Holland, waar hij in het verleden veel optrad. ‘In de jaren ‘50 deed ik er soms 2 concerten op 1 dag. Ik begon in het Concertgebouw en ging gelijk verder naar die plaats bij Den Haag aan de kust.’ Hij geeft aan, dat hij al lang was opgehouden met concerten in Europa, als hij zijn Nederlandse team niet had. Bijzonder gelukkig is Brubeck met zijn positief ingestelde roadie, een ‘magic guy’. ‘Met zijn blauwe busje gaat hij ons vooruit en zorgt ervoor dat werkelijk alles geregeld is als we aankomen. Soms staat hij ’s avonds ook nog cd’s te verkopen.’
Deze ‘Alfie’ blijkt zelf het nodige op zijn curriculum vitae te hebben staan. Gitarist Alfons Haket richtte in 1964 met Herman Brood de rockformatie The Moans op, waaruit later Moan en het bekende Long Tall Ernie And The Shakers zouden voortkomen. Na tientallen jaren als muzikant en wat omzwervingen liep hij Hubers tegen het lijf, die hij kende als rockdrummer. ‘Jazzmuziek, daar had ik me nooit zo verdiept. Ik kan me nog herinneren dat we de eerste keer onderweg waren voor Brubeck en ik aan Willem vroeg of het nu zwarte of blanke muzikanten waren.’ Maar hij is de melodieuze jazz van Brubeck gaan waarderen, krijgt er zelfs kippevel van. ‘Het is een breekbare man, die op het podium verandert in een jonge god. Soms speelt hij op een avond wel tweeëneenhalf uur.’
Als het gesprek met de breekbare man uit Connecticut ten einde loopt, rest nog de vraag of hij nog iets wil meegeven aan jazzliefhebbers in Nederland. ‘Yeah, let them know I’m still out there!’.

dave brubeck - take five 

Platen van Dave Brubeck

1946 The Dave Brubeck Octet ( met Paul Desmond, Fantasy Records)
1950 Dave Brubeck Trio – 24 Classic Recordings (Fantasy)
1950 Dave Brubeck Trio met Cal Tjader (1950-51, Fantasy)

1951 Brubeck / Desmond (Fantasy Records)
1951 Jazz at Storyville (met Paul Desmond, Fantasy Records)
1951 Modern Complex Dialogues (met Paul Desmond, Alto Records)
1952 Jazz at the Blackhawk (met Paul Desmond, Fantasy)
1952 The Dave Brubeck Quartet (met Paul Desmond, Fantasy)
1953 Jazz at Oberlin (met Paul Desmond, Fantasy)
1953 Jazz at College of the Pacific (met Paul Desmond, Fantasy)
1953 Rare Radio Recordings (1953, Sandy hook)
1954 Dave Brubeck at Storyville (met Paul Desmond, Columbia)
1954 Jazz Goes to College (met Paul Desmond, Columbia)
1954 Brubeck Time (met Paul Desmond, Columbia)
1954 Jazz Red Hot and Cool (met Paul Desmond, Columbia)
1954 Desmond (met Paul Desmond, Fantasy)
1954 Instant Brubeck (CBS)
1954 Intercanges ’54 (Columbia)
1954 Shish Kebab (1954/59, Bandstand)
1955 Brubeck plays Brubeck (solo, Columbia)
1956 Dave Brubeck Quartet Live in 1956-57 ( met Paul Desmond, Jazz Band)
1956 Live from Basin Street (met Paul Desmond, Jazz Band)
1956 Dialogue for Jazz Combo and Orchestra (met Paul Desmond & Leonard Bernstein, Ozone Records)
1956 Jazz Impressions of U.S.A. (met Paul Desmond, Columbia)
1956 Live together Dave Brubeck (met Paul Desmond, Blue Vox Records)
1956 Jay and Kai at Newport (Columbia)
1957 Reunion (met Paul Desmond & Dave van Kriedt, Fantasy)
1957 Jazz goes to Junior College (met Paul Desmond, Columbia)
1957 Dave digs Disney (met Paul Desmond, Columbia)
1957 Dave Brubeck plays and plays and … (solo, Fantasy)
1958 In Europe (met Paul Desmond, Columbia)
1958 Newport 1958 – Dave Brubeck plays Ellington (met Paul Desmond, Columbia)
1958 Jazz Impressions of Eurasia (met Paul Desmond, Columbia)
1958 The Great Concerts (1958/63, Columbia)
1958 Jazz Goes to Jr. College (Columbia)
1958 Sweet Paul, Volume I (Philology)
1959 Gone With the Wind (met Paul Desmond, Columbia)

1959 Time Out (met Paul Desmond, Columbia)
1959 St. Louis Blues (met Paul Desmond, Moon Records)
1959 Southern Scene (met Paul Desmond, Columbia)
1960 Brubeck and Rushing (met Paul Desmond & Jimmy Rushing, Columbia)
1960 Summit Sessions (met Paul Desmond, Columbia)
1960 The Dave Brubeck Quartet plays music from Leoanard Bernstein’s West Side Story (met Paul Desmond, Columbia)
1960 Tonight Only (met Paul Desmond & Carmen McRae, Columbia)
1960 The Collection – Dave Brubeck (met Jimmy Rushing, BlueNite)
1960 Brubeck a la Mode (met Bill Smith, Fantasy)
1960 Brubeck & Rushing (met Jimmy Rushing, Columbia)
1960 Dave Brubeck plays music from West Side Story and … (1960/62/65, Columbia)
1961 Countdown – Time in Outer Space (met Paul Desmond, Columbia)
1961 Time Further Out (met Paul Desmond, Columbia)
1961 Brandenburg Gate Revisited (met Paul Desmond, Columbia)
1961 Take Five Live (met Paul Desmond & Carmen McRae, Columbia)
1961 The Quartet (met Paul Desmond, Europe Jazz)
1961 Near Myth with Bill Smit (Fantasy)
1961 The real Ambassadors (met Satchmo & McRae, Columbia)
1961 The Riddle (met Bill Smith, Columbia)
1961 Time Further Out – Micro Reflections (Columbia)
1962 Bossa Nova U.S.A. (met Paul Desmond, Columbia)
1962 Angel Eyes (met Paul Desmond, Columbia)
1962 My Favorite Things (met Paul Desmond, Columbia)
1962 Brubeck in Amsterdam (met Paul Desmond, Columbia)
1962 Countdown Time in Outer Space (Columbia)
1963 The Dave Brubeck Quartet at Carnegie Hall (met Paul Desmond, Columbia)
1963 Carnegie Hall Concert (Giants of Jazz)
1963 Time Changes (met Paul Desmond, Columbia)
1964 Jazz Impressions of Japan (met Paul Desmond, Columbia)
1964 Jazz Impressions of New York (met Paul Desmond, Columbia)
1964 In Concert (met Paul Desmond, Jazz Connoiseur)
1964 Dave Brubeck in Berlin (met Paul Desmond, CBS Records)

1964 The Essential of Dave Brubeck (1964/65, Columbia)
1965 The Canadian Concert of Dave Brubeck (met Paul Desmond, Can-Am Records)
1965 Time In (met Paul Desmond, Columbia)
1965 Anything Goes! (met Paul Desmond, Columbia)
1965 Dave Brubeck Quartet: Canadian Concert (CAN-AM)
1965 My Favorite Things (Columbia)
1965 Someday my prince will come (live, JHR)
1966 Jackpot! (met Paul Desmond, Columbia)

1966 Greatest Hits (Columbia)
1966 Time In (Columbia)
1967 Bravo! Brubeck! (met Paul Desmond, Columbia)
1967 Buried Treasures (met Paul Desmond, Columbia)
1967 Take Five Live (met Paul Desmond, Jazz Music Yesterday)
1967 The last time we saw Paris (Columbia)
1967 Right Now! (Columbia)

Dave Brubeck Quartet, 1967

1968 Adventures in Time (Columbia)
1968 Blues Roots (met Gerry Mulligan, Columbia)
1968 The Last Time we saw Paris (met Paul Desmond, Columbia)
1968 Compadres (met Gerry Mulligan, Columbia)
1969 The Gares of Justice (MCA)
1970 Brubeck Mulligan Cincinnati (Decca)
1971 The last set at Newport (met Gerry Mulligan, Atlantic)
1972 We’re all together again for the First Time (met Paul Desmond & Gerry Mulligan, Atlantic Records)
1972 Live at the Berlin Philharmonic (met Gerry Mulligan, Columbia)
1972 Truth is Fallen (Atlantic)
1973 Two Generations of Brubeck (met kinderen, Atlantic)
1973 All the things we are (met Lee Konitz, Atlantic)
1974 Brother, the great spirit made us all (Atlantic)
1975 The Duets (met Paul Desmond, Horizon Records)
1975 La Fiesta de la Posada
1976 25^th Anniversary Reunion (met Paul Desmond, Horizon)
1977 The New Brubeck Quartet – Live at Montreux (met kinderen, Affinity)
1979 Back Home (met Jerry Bergonzi, Concord)
1980 Tritonis (met Jerry Bergonzi, Concord)
1982 Concord on a Summer’s Night (met Bill Smith, Concord)
1982 Live at Montreux (met Bill Smith & Randy Jones, CMA)
1984 Piano Jazz (JZA)
1986 Reflections (met Bill Smith, Concord)
1987 Blue Rondo (met Bill Smith, Concord)
1987 Moscow Night (met Bill Smith, Concord)
1987 New Wine (met Bill Smith, Limelight)
1987 Dave Brubeck Quartet in Moscow (met Bill Smith, Melodia)
1988 Sound of Jazz (met Pat Metheny & BB King, Cleo)
1989 Dave Brubeck – The Quartet
1991 Once when I was very young (met Bill Smith, Limelight)
1991 Quiet as the Moon (met Millitello, MusicMasters)
1993 Trio Brubeck (met kinderen, MusicMasters)
1994 Late Night Brubeck – Live from the Blue Note (met Millitello, Telarc)
1995 Jazz Sonatas (ANG)
1995 John Salmon plays Dave Brubeck Piano Compositions (solo, Phoenix)
1995 Just You Just Me (solo, Telarc)
1995 Night Shift – Live at the Blue Note (met Millitello & Smith, Telarc)
1995 Young Lions & Old Tigers (Telarc)

1996 A Dave Brubeck Christmas (Telarc)
1996 In their own sweet way (Telarc)
1996 Live (CMA)
1996 This is Jazz (CBS)
1996 To Hope! – A Celebration (Telarc)
1997 So What’s New? (Telarc)
1998 40^th Anniversary Tour of the UK (Telarc)
1998 Double live from the USA and UK (Telarc)
1998 Buried Treasures (Columbia)
1998 Dave Brubeck plays Standards (CBS)

Dave Brubeck, 2005

2000 Ken Burns Jazz (CBS)
2000 One Alone (Telarc)
2000 Love Songs (CBS)
2001 The Crossing (Telarc)
2001 Vocal Encounters (CBS)
2002 Ballads (CBS)
2002 Park Avenue South (met Millitello, Telarc)
2003 Classical Brubeck (Telarc)
2004 Private Brubeck Remembers (Telarc)

HOE NU VERDER MET DIT LAND?
Bron: NRC Handelsblad
Auteur: Hanneke Chin-A-Fo
Datum: 27-12-07
Vormgever: Karel Hageman

Pakistan is een belangrijke bondgenoot van het Westen in de strijd tegen terreur. Benazir Bhutto beloofde als premier het land ook wat democratischer te maken.

Ze was de hoop van zowel gewone Pakistanen als van Westerse leiders op een stapje richting democratie. Ze was de belangrijkste uitdager van president Musharraf bij de parlementsverkiezingen van 8 januari. Nu is onduidelijk of die verkiezingen nog doorgaan.
Pakistan was diep in schok gisteren, toen het nieuws doordrong dat Benazir Bhutto was omgekomen bij een aanslag in Rawalpindi, de garnizoensstad bij Islamabad. In heel het land – van Muzaffarabad in de Himalaya tot haar thuisstad Karachi aan de Arabische Zee – gingen rouwende en woedende Pakistanen de straat op om te weeklagen over Bhutto’s ‘martelaarschap’.
Bhutto stierf aan het einde van een – ook voor Pakistaanse begrippen – turbulent jaar. Sinds de onafhankelijkheid in 1947 kampt het land met spanningen tussen fundamentalistische en gematigde moslims. En tussen het leger – dat ongeveer de helft van de tijd aan de macht is geweest – en de democratie zoals de grondlegger van Pakistan, Mohammed Ali Jinnah, die voorstond. In 2007, het jaar waarvan president Musharraf vooraf had aangekondigd zijn dubbelfunctie als legerleider op te geven, kwamen al die spanningen samen.
‘Ik kan slechts zeggen dat ik na deze aanslag mijn vertrouwen in de toekomst van Pakistan ben verloren, er is geen toekomst, het land gaat de ondergang tegemoet’, schreef ‘Atia’ op het populaire weblog pakistaniat.com. De Amerikaanse VN-ambassadeur Zalmay Khalilzad verwoordde het in de internationale gemeenschap breedgedragen gevoel zo: ‘Het is een grote tragedie omdat ze stond voor gematigdheid, voor rechtsorde, voor democratie in haar land.’

Bhutto nam bewust een risico toen ze op 18 oktober naar Pakistan terugkeerde uit vrijwillige ballingschap in Londen en Dubai, waar ze 8 jaar verbleef om corruptieaanklachten te ontlopen. Een commandant van de Pakistaanse Talibaan had gewaarschuwd dat Bhutto met zelfmoordaanslagen ontvangen zou worden, nadat zij in het openbaar had gepleit voor hard optreden tegen islamitische militanten. President Musharraf had haar voor die bedreigingen van moslimextremisten gewaarschuwd, toen hij tegen wil en dank haar terugkeer voor de verkiezingen toestond.
Zij trok zich er niets van aan: ‘Ik stelde mijn leven in de waagschaal en kwam hier omdat ik voel dat dit land in gevaar is. De mensen maken zich zorgen. We zullen dit land uit deze crisis leiden’, zei ze een paar uur voor haar dood in een toespraak in Rawalpindi. Eén van haar laatste activiteiten was een gesprek met de Afghaanse president Karzai over samenwerking tegen moslimterrorisme.
Dat de dreigementen niet loos waren, was al op dag één van haar terugkeer duidelijk geworden. 2 zelfmoordterroristen sloegen toe, terwijl ze feestelijk werd ingehaald in Karachi. Bhutto bleef ongedeerd, 136 anderen kwamen om. De regering legde de schuld bij moslimterroristische groepen, maar Bhutto zelf wees erop, dat de straatlantaarns op de plaats van de aanslag uit waren, toeval? Ook gisteren richtten PPP-aanhangers hun verontwaardiging op president Musharraf, die volgens hen te weinig deed voor Bhutto’s beveiliging.

De oppositieleidster en de president hadden tot de zomer een bijzonder slechte verstandhouding. Het afgelopen half jaar raakten zij echter steeds meer tot elkaar veroordeeld. De president, die in 1999 als legerleider met een staatsgreep aan de macht kwam, verloor al langer aan populariteit en raakte in de problemen, toen hij in maart opperrechter Iftikhar Chaudhry probeerde te ontslaan.
De eigenzinnige Chaudhry was een bedreiging geworden voor Musharraf, omdat hij bezwaar zou kunnen maken tegen diens kandidatuur voor de presidentsverkiezingen in november. Musharraf had beloofd bij die verkiezingen zijn dubbelfunctie als legerleider op te geven, maar durfde dat toch niet aan. Na zijn verkiezing deed het dat alsnog.
Chaudhry’s ontslag was voor veel Pakistanen een stap te ver. Voor het eerst kwam de rechterlijke macht, die Musharraf altijd trouw gevolgd had, tegen hem in het geweer. Ook de VS raakte in een lastig parket. Washington, dat sinds 11 september 2001 minstens 10 miljard dollar aan Musharraf heeft gegeven om Al-Qaeda en de Talibaan aan te pakken, kon die steun niet volhouden zonder ook democratisering te bepleiten. Musharraf maakte het ontslag van de opperrechter uiteindelijk ongedaan.
Voor de regering-Bush was een mogelijk premierschap van Benazir Bhutto het aantrekkelijkst. Zij leidde een seculiere partij. Ze kondigde aan de extremisten in het grensgebied met Afghanistan daadkrachtiger te zullen aanpakken. En ze had een grote aanhang onder de bevolking.
Voor Musharraf was zij de veiligste optie om als president aan de macht te kunnen blijven. Met de 3^e belangrijke speler in de Pakistaanse politiek, de door Musharraf afgezette oud-premier Nawaz Sharif, zou het waarschijnlijk nog lastiger samenwerken zijn. Dus liet Musharraf de aanklachten tegen Bhutto opschorten. Een grondwetswijziging die het voor een premier mogelijk moest maken om een 3^e termijn te dienen, was in de maak.

Vlekkeloos verliep dit scenario overigens niet. Op 3 november riep de president onverwachts de noodtoestand uit, naar eigen zeggen, omdat de strijd tegen terreur dat vereiste. Maar volgens tegenstanders was het een wanhoopspoging om zijn volgende presidentstermijn zeker te stellen. Opperrechter Chaudhry en zijn collega’s werden alsnog vervangen door Musharraf-getrouwe juristen, die zijn kandidatuur goedkeurden.
Tijdens de 6 weken noodtoestand legde Musharraf restricties op aan politieke partijen, maatschappelijke organisaties en de media, en verdwenen weer duizenden juristen in de cel. Bhutto werd 2x onder huisarrest geplaatst. Maatregelen waardoor, volgens een opiniepeiling van de Amerikaanse denktank International Republican Institute, 2/3 van de Pakistanen vond, dat hij onmiddellijk zou moeten aftreden. In diezelfde peiling, de enige uitgebreide die kon worden uitgevoerd tijdens de noodtoestand, kwam Bhutto naar voren als de meest populaire leider: 30% vond dat zij het land het beste zou kunnen besturen.
Maar haar voorsprong op Sharif (25%) en ook Musharraf (23%) was niet heel groot. Veel Pakistanen wantrouwden haar warme relatie met de Amerikaanse regering, die bemiddelde tussen haar en Musharraf. Ook het gegeven, dat zij politieke samenwerking met Musharraf nadat hij de noodtoestand had uitgeroepen niet pertinent uitsloot, voedde het vermoeden, dat zij vooral op de macht uit was en haar beloftes niet zou waarmaken.
Weinigen durfden gisteren te zeggen hoe het verder moet met het democratiseringsproces in Pakistan. Er is geen gedoodverfde opvolger voor Bhutto binnen haar partij, de PPP, zeker niet één met een vergelijkbaar charisma. Sharif, die gisteren ook 3 aanhangers verloor door geweld bij een verkiezingsbijeenkomst in Rawalpindi, zei ’s avonds de verkiezingen te zullen boycotten en eiste Musharrafs aftreden. Er wordt gespeculeerd over een nieuwe noodtoestand. Maar eerst volgen nu de door Musharraf afgekondigde 3 dagen van nationale rouw.

Commentaar van Onans Lemming bij dit artikel:
Dit soort vrouwen heeft een moed, waar wij geen voorstelling van hebben. Met deze moord stevent Pakistan rechtstreeks op een burgeroorlog af en wordt het Midden-Oosten een nog groter kruidvat dan het nu al is.

BHUTTO WAS KONINGIN IN PAKISTAANS SCHAAKSPEL
Bron: De Volkskrant
Auteur: Hoofredactioneel Commentaar
Datum: 28-12-07
Vormgever: Karel Hageman

Benazir Bhutto was allesbehalve een onberispelijk politicus. Maar ze bezat een zeker charisma, ze had een aanhang van betekenis, en de loop der gebeurtenissen had haar een sleutelrol bezorgd in het delicate proces van normalisatie, dat Pakistan weer een democratischer en stabieler aanzien moest geven.
Daarom is haar gewelddadige dood extra tragisch. Degenen die verantwoordelijk zijn voor haar brute liquidatie, hebben een lont gestoken in een kruitvat dat bij algehele ontploffing een langdurige ontwrichting tot gevolg kan hebben.
Een van de onthutsende aspecten van deze moordaanslag is, dat de veiligheidsmaatregelen duidelijk tekort zijn geschoten. En dat terwijl het de afgelopen weken in Pakistan bepaald niet heeft ontbroken aan gewelddadige incidenten, die alle seinen op rood hadden moeten zetten.
Bhutto vormde onmiskenbaar een belangrijk doelwit. Haar terugkeer in Pakistan, ruim 2 maanden geleden, liep al meteen uit op een bloedbad, waarbij 136 mensen de dood vonden. Kort daarop stelde president Musharraf de noodtoestand in (inmiddels opgeheven), maar de terroristische dreiging hield onverminderd aan. Een week geleden nog werd een plaatsje bij Peshawar opgeschrikt door een zelfmoordaanslag (op een minister), die aan 50 moskeegangers het leven kostte.
Dit alles had reden moeten zijn voor een maximale veiligheidsoperatie bij Bhutto’s verkiezingsbijeenkomst in Rawalpindi. Die is achterwege gebleven. Of de verantwoordelijkheid daarvoor geheel berust bij de nationale veiligheidsdienst ISI en of daarbij kwade onwil in het geding is, valt moeilijk te beoordelen.

Zeker is wel, dat een deel van de ISI vanouds innige banden heeft met de Taliban en aanverwante fundamentalistische groeperingen. Zeker is ook, dat in de gelederen van Bhutto’s Pakistaanse Volkspartij velen de aanslag op hun leidster zien als het zoveelste bewijs, dat de extremisten van hogerhand steun genieten of althans niet krachtig worden bestreden. Dit maakt het drama in Rawalpindi zo brisant.
Want hoe moet het nu verder met de verkiezingen, die over minder dan 2 weken zouden plaatsvinden? Is er een scenario denkbaar, waarbij Musharraf en de leiders van de oppositie een bittere, verlammende confrontatie vermijden? Beslissend is of de president erin zal slagen de indruk weg te nemen, dat hij iets met de aanslag van doen heeft – bepaald geen eenvoudige opgave in een land waar complottheorieën welig tieren. Bovendien moet hij deze tour de force verrichten met een minimum aan geloofwaardigheid, want niet alleen heeft hij de politieke klasse van zich vervreemd, maar ook is hij een zwakke schakel gebleken in de strijd tegen het terrorisme.
In deze penibele situatie kan bondgenoot Amerika weinig uitrichten. Juist ook voor de Amerikaanse secondanten was Bhutto de koningin in het Pakistaanse schaakspel. Nu kan slechts worden gehoopt, dat er een grootmeester opstaat, die het land behoedt voor een chaos, waarvan de hele regio – niet in de laatste plaats buurland Afghanistan – de weerslag zou ondervinden.