JULIANA DER NEDERLANDEN (1909-2004)

Bron: Wikipedia

Datum: 30-04-09

Vormgever: Karel Hageman

Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina is geboren op 30 april 1909 in Den Haag. Ze is Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje Nassau, Hertogin van Mecklenburg, Prinses van Lippe-Biesterfeld en  regeert van 4 september 1948 tot 30 april 1980.

Jeugd

Juliana is geboren op Paleis Noordeinde. Na een aantal miskramen van Wilhelmina bestaat de vrees, dat er geen troonopvolger komt. In dat geval gaat de Nederlandse troon, na het overlijden van Wilhelmina, over naar de nakomelingen van de zuster van Wilhelmina’s vader Willem III, prinses Sophie. De meest genoemde namen zijn Willem Ernst van Saksen-Weimar-Eisenach (een zoon van een neef van Wilhelmina), en Marie van Saksen-Weimar-Eisenach (een nicht van Wilhelmina). De geboorte van Juliana is dan ook een grote opluchting voor velen en er wordt groots gefeest.

Opleiding

Haar moeder tracht Juliana een iets minder afgeschermde opvoeding te geven dan zij zelf heeft gehad. Zij doorloopt de lagere en middelbare school op het paleis, in een klasje van enkele dochters uit zorgvuldig uitgezochte families. Deze meisjes zijn de freules Miek de Jonge, Elise Bentinck en Elisabeth van Hardenbroek. Na het beëindigen van haar middelbare school verhuist ze naar Katwijk om een verkorte studie te volgen aan de Rijksuniversiteit Leiden, die geheel is toegespitst op de taak die haar wacht. De studie wordt afgesloten met een eredoctoraat. Koningin Wilhelmina vindt het van groot belang, dat ze op haar 18^e jaar voldoende is toegerust om het koningschap, zo nodig, te kunnen overnemen.

Huwelijk

Op 7 januari 1937 trouwt Juliana met Bernhard van Lippe-Biesterfeld. Het paar vestigt zich op Paleis Soestdijk. De komst van Bernhard in haar leven betekent in allerlei opzicht een keerpunt voor haar. In de eerste jaren van hun huwelijk zorgt Bernhard ervoor, dat ze radicaal breekt met de kleinburgerlijke levensstijl, waarin zij is opgevoed. Beginnend met hun huwelijksreis, neemt Bernhard haar voor het eerst mee naar de grote steden van Europa, laat haar kennismaken met de moderne mode en stijl van opmaken, het leven in de wereld buiten het minder mondaine Nederland. Ze begon zich in deze periode voor het eerst te kleden als een mondaine vrouw en niet langer als een sprookjesprinses voor de camera of een halve Hollandse boerin als zij het publiek haar niet ziet.

Juliana en Bernhard kregen in de loop der jaren 4 dochters: Beatrix Wilhelmina Armgard (31 januari 1938), Irene Emma Elisabeth (5 augustus 1939), Margriet Francisca (19 januari 1943) en Maria Christina (18 februari 1947).

De bezettingsjaren

Tijdens de oorlogsjaren verblijft Juliana met haar dochters Beatrix en Irene in Canada. Prinses Margriet wordt geboren in een ziekenhuis in Ottawa. Bernhard staat koningin Wilhelmina in Londen terzijde en komt slechts sporadisch over. Vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog keert het gezin via Engeland terug naar Nederland. Op persoonlijk vlak zorgen de jaren van zelfstandigheid tijdens de oorlog, als haar moeder en man in Engeland zijn, ervoor dat ze opbloeit. Voor 1940 is ze altijd het kleine meisje, dat heel erg aan haar moeder en man hangt. Bernhard zal in later jaren geregeld opmerken, dat Juliana, als ze uit Canada terugkeert, veel meer een zelfstandige vrouw is geworden: een ervaren moeder, een vrouw die stevig in haar schoenen staat en op eigen benen durft te staan en vooral onder de schaduw van haar moeder vandaan is gekomen.

Ze wordt in deze tijd Britse onderdaan en zij heeft nooit afstand gedaan van de Britse nationaliteit.

Koningschap

Juliana oefent haar eerste politieke daden uit als prinses-regentes voor haar moeder, omdat deze tijdelijk het Koninklijk Gezag heeft neergelegd (van 14 oktober 1947 tot 1 december 1947 en van 12 mei 1948 tot 30 augustus 1948). Ze is dan betrokken bij haar eerste kabinetsformatie. Nadat ze de troon van haar moeder heeft overgenomen, blijkt ze een geheel andere stijl dan haar moeder te hebben.

Tijdens haar regering krijgt de monarchie de bijnaam ‘fietsende monarchie’. Onder Beatrix wordt de stijl weer wat formeler (‘monarchaler’). Juliana’s losse stijl verkleint de afstand tussen koningshuis en volk. Op het jaarlijkse defilé op haar verjaardag (30 april) bij Paleis Soestdijk is de bevolking even op het paleis. Mede hierdoor blijft zij tot haar dood zeer populair.

In februari 1953 vindt de grote watersnood in Zeeland en op de Zuid-Hollandse eilanden plaats. Ze is snel ter plaatse, geschoeid met kaplaarzen, om de getroffen bevolking te troosten en moed in te spreken. Later zal deze alom zeer gewaardeerde actie als kenmerkend voor haar persoon en de invulling van haar koningschap worden betiteld.

Ze heeft in de 32 jaar van haar koningschap te maken met in totaal 10 verschillende premiers. Onder Piet de Jong wordt het wekelijkse spreekuur tussen staatshoofd en regeringsleider ingesteld. Zij blijkt daarbij zeer geïnteresseerd in maatschappelijke vraagstukken, meer dan in financieel-economische en defensiekwesties. In een televisie-interview, dat zij 6 jaar na haar aftreden geeft, bekent ze, dat zij, als zij in een burgergezin was geboren, waarschijnlijk maatschappelijk werk was gaan doen.

Crisis

Tijdens haar koningschap doen zich echter ook crisessen voor, zoals de affaire (1956) rond de gebedsgenezeres Greet Hofmans, die te veel invloed zou uitoefenen op Juliana. Juliana en Bernhard hebben haar hulp gevraagd in een uiterste poging uitkomst te vinden voor Marijke, hun jongste dochter, die nagenoeg blind is geboren. Hofmans neemt na enige tijd zelfs haar intrek op Paleis Soestdijk. Juliana begint openlijk te spreken over haar pacifistische idealen. Zij doet dit onder meer in een zelfgeschreven toespraak in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Haar woorden wekken bevreemding bij de NAVO-bondgenoten. Ook prins Bernhard verschilt hierover sterk van mening met zijn vrouw. Het Westen is immers, onder aanvoering van de Verenigde Staten, verwikkeld in de Koude Oorlog met het Oostblok. De crisis zet het huwelijk van Juliana en Bernhard zwaar onder druk. Zelfs het paleispersoneel is in 2 kampen verdeeld. Een commissie van wijze mannen brengt, in opdracht van premier Drees, deze verwikkeling tot een goed einde. Greet Hofmans verdwijnt voorgoed uit het paleis, het huwelijk houdt stand en Juliana blijft koningin. In de 21^e eeuw bevestigt Bernhard de geruchten over zijn buitenechtelijke dochter Alicia de Bielefeld, die in 1952 is geboren uit een verhouding tussen hem en een Duitse pilote. Het is denkbaar, dat deze buitenechtelijke relatie heeft bijgedragen aan de verslechtering van het huwelijk tussen Juliana en Bernhard. Vaststaat, dat Bernhard de Hofmans-affaire erg goed uitkomt en dat hij een aanzienlijk aandeel heeft in de regie.

Ook rond prinses Irene breekt een crisis uit, nadat ze katholiek is geworden en zich plotseling verloofd heeft met de omstreden Karel Hugo van Bourbon-Parma (1964), die aanspraken maakt op de Spaanse troon. Het huwelijk gaat door, zonder parlementaire goedkeuring. Daarmee verliest Irene haar plaats in de lijn van Nederlandse troonopvolgers.

In het voorjaar van 1975 is er een plan van Zuid-Molukkers om Juliana te gijzelen. Door een tip kan dit verijdeld worden, waarna een deel van de beramers veroordeeld is tot een celstraf van 5 jaar.

Prins Bernhard raakt in datzelfde jaar betrokken in een smeergeldaffaire (de Lockheed-affaire). Een onderzoekscommissie beoordeelt een aantal handelingen van de prins als laakbaar. Dit heeft belangrijke politieke consequenties en zowel Juliana als de toenmalige minister-president Joop den Uyl hebben indertijd overwogen om af te treden. De schade aan de monarchie wordt afgewend door Bernhard zijn functie van Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht te ontnemen.

Na haar koningschap

Mogelijk mede aangeslagen door deze laatste crisis, besluit Juliana op 30 april 1980, haar 71^e verjaardag, afstand te doen van de troon ten gunste van haar dochter Beatrix. Na haar troonsafstand is (vanaf dat ogenblik weer prinses) Juliana steeds actief gebleven in het sociale circuit en verschijnt ze nog regelmatig in het openbaar. Ze houdt van goed eten. Een liefhebberij wis het dineren in voortreffelijke restaurants – een favoriet is de Auberge de l‘Ill, in Illhaeusern, in de Elzas. Na 1995 echter, als haar algemene gezondheid begint af te nemen en ze ook last krijgt van geheugenverlies, zijn de verschijningen naar buiten steeds minder geworden. Haar laatste openbare optreden is bij het huwelijk van haar kleinzoon Maurits met Marilène van den Broek in 1998. Vooraf is door de Rijksvoorlichtingsdienst bekend gemaakt, dat de prinses, na een heupoperatie, soms last heeft van acute verwardheid. Er ontstaat enige opschudding over het feit, dat zij tijdens het kerkelijk huwelijk van prins Maurits als protestant ter communie gaat. Na het huwelijk verschijnt ze niet meer in het openbaar. Ze verlaat het terrein van paleis Soestdijk soms in een busje om een rondrit te maken door de omgeving van Soestdijk. Daarbij wordt ze enige jaren voor haar dood gefotografeerd door een fotograaf van het roddelblad Weekend. Het blijkt de laatste foto van de prinses.

Nadat zij door een verslechterende gezondheidstoestand al enige weken het bed moet houden, is ze op zaterdagochtend 20 maart 2004 kort voor 6 uur in de ochtend op 94-jarige leeftijd, in het bijzijn van haar man Bernhard en 3 van haar kinderen, ten gevolge van een longontsteking op Soestdijk in haar slaap overleden. Alleen haar dochter Christina is niet tijdig aanwezig. Zij is wel al onderweg naar paleis Soestdijk. Opmerkelijk genoeg overlijdt ze op de dag af 70 jaar na haar grootmoeder, koningin-regentes Emma.

Op 30 maart vindt de uitvaart plaats (op eigen verzoek met witte accenten) en is zij plechtig bijgezet in de Koninklijke Grafkelder in de Nieuwe Kerk te Delft.

Vanaf de bijzetting wordt zij officieel weer betiteld als ‘Koningin Juliana’. Haar man Bernhard overlijdt eveneens in 2004 op 1 december.

KONINKLIJKE ONDERSCHEIDING

Bron: Wikipedia

Datum: 30-04-09

Vormgever: Karel Hageman

Een koninklijke onderscheiding (informeel: een lintje) is een symbolische erkenning voor persoonlijke, bijzondere verdiensten voor de samenleving. Het kan in beginsel aan iedere Nederlander worden toegekend. Ook buitenlandse onderdanen komen voor een aantal koninklijke onderscheidingen in aanmerking. Sommige onderscheidingen maken deel uit van een ridderorde, andere zijn op zichzelf staande kruisen en medailles.

Het formele verschil tussen de koninklijke onderscheidingen en de andere onderscheidingen is gelegen in het oprichtingsbesluit. Bij koninklijke onderscheidingen is dat een wet of een koninklijk besluit. Andere onderscheidingen worden in ministeriële besluiten, legerorders of hofbesluiten ingesteld.

De jaarlijkse toekenning van de onderscheidingen voor Koninginnedag wordt de lintjesregen genoemd. De onderscheidingen worden bekend gemaakt in een buitengewone uitgave van de Staatscourant met de ‘koninklijk onderscheidingen verleend ter gelegenheid van de verjaardag van Hare Majesteit de Koningin’. Op 27 april 2007 werden 3575 personen onderscheiden.

Verhoudingsgewijs worden meer lintjes uitgereikt in de zuidelijke provincies, omdat de lintjescultuur daar intensiever zou worden beleefd en er daardoor meer voordrachten worden gedaan. Minderheden worden om culturele redenen weinig voorgesteld voor een koninklijke onderscheiding.

Niet alleen de ridderorden zijn koninklijke onderscheidingen; ook de Erepenning voor Verdiensten jegens Openbare Verzamelingen, ook wel ‘Museummedaille’, de De Ruyter-medaille en de Medaille van het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut zijn dat.
Andere onderscheidingen, die de Nederlandse staat toekent, zoals de Herinneringsmedaille Buitenlandse Bezoeken en het Oorlogsherinneringskruis zijn dat niet. Het verschil ligt in de wijze van stichten en toekennen.
Ook de onderscheidingen, die vanwege organisaties worden toegekend, zijn, hoe exclusief zij ook mogen zijn, geen koninklijke onderscheidingen.

Ridderorden

De Nederlandse staat kent drie verschillende ridderorden, waarbinnen verschillende onderscheidingen bestaan:

De Militaire Willems-Orde

De Orde van de Nederlandse Leeuw

De Orde van Oranje-Nassau

Huisorden van het Koninklijk Huis

Behalve de genoemde staatsorden, kent Nederland 2 huisorden. Dit zijn geen koninklijke onderscheidingen, omdat zij niet door de Nederlandse Koning, maar door een particulier, het hoofd van het Huis van Oranje-Nassau worden verleend. Voor de volledigheid, en omdat de koningin de staatsorden soms aanvult met verleningen van haar huisorden, worden zij ook hier genoemd. Deze orden worden toegekend aan personen, die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor het koninklijk huis. De Koningin is ook grootmeester van deze beide orden. Het grootmeesterschap van de Orde van de Gouden Leeuw van Nassau deelt zij met de Groothertog van Luxemburg.

De Huisorde van Oranje: Sinds 1969 is deze orde onderverdeeld in drie orden: De Huisorde van Oranje, De Kroonorde en De Orde van Trouw en Verdienste.

De Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau: In Nederland bestaan ook bij wet of koninklijk besluit erkende charitatieve ridderorden, deze ridderorden zijn verenigingen van edellieden die zich op liefdadigheid en het ondersteunen van het werk van het Rode Kruis toeleggen.

De Orde van Sint-Jan, Nederlandse tak van de aloude Ridderlijke Orde van het Hospitaal van Sint-Jan te Jeruzalem

De Duitse Orde in de Protestantse Ballije van Utrecht

De Nederlandse afdeling van de Orde van Malta

Dapperheidsonderscheidingen

Verder kent Nederland verschillende dapperheidsonderscheidingen, die ook koninklijke onderscheidingen zijn:

Verzetskruis 1940-1945: Ingesteld in 1946 ter erkenning van bijzondere moed en beleid, aan de dag gelegd bij het verzet tegen de vijanden van de Nederlandse zaak en voor het behoud van de geestelijke vrijheid. In totaal 95 keer verleend. 93 keer postuum, eenmalig aan een levend persoon en aan een monument. Niet te verwarren met het veel algemenere Verzetsherdenkingskruis

Bronzen Leeuw: Ingesteld in 1944, bedoeld voor militairen maar ook voor burgers en buitenlanders, voor bijzondere moedige en beleidvolle daden in de strijd tegen de vijand, tot nu toe 1210 keer verleend.

Verzetster Oost-Azië 1942-1945: Ingesteld in 1948 en toegekend aan hen, die zich in de jaren 1942-1945 op door Japans bezet of Japans gebied in Oost-Azië door geestkracht, karaktervastheid of gemeenschapszin op bijzondere wijze verdienstelijk hebben gemaakt voor door krijgsgevangenschap, internering of anderszins in de macht van de vijand geraakte Nederlanders of Nederlandse onderdanen, dan wel in het verzet tegen de vijand. In totaliteit 471 keer uitgereikt.

Bronzen Kruis: Ingesteld in 1940, bedoeld voor militairen, maar ook voor burgers en buitenlanders, voor bijzondere moedige en beleidvolle daden in de strijd tegen de vijand, tot nu toe 3497 keer verleend.

Kruis van Verdienste: Ingesteld in 1941, bedoeld voor Nederlanders en buitenlanders, die zich in het belang van de Nederlandse staat bij vijandige acties hebben onderscheiden, waarbij directe confrontatie met de vijand niet vereist is. Tot nu toe 2083 keer verleend.

Vliegerkruis: Ingesteld in 1941, bedoeld voor Nederlandse militairen die zich, tijdens 1 of meerdere vluchten, hebben onderscheiden door initiatief, moed en volharding. Ook voor niet-militairen en buitenlanders. Tot nu toe 735 keer verleend.

Reddingsmedailles

Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon: In 1822 ingesteld en bedoeld voor het verrichten van een geheel vrijwillige menslievende daad, die de kenmerken draagt van moed, beleid en zelfopoffering. De medaille kan uitgereikt worden in goud, zilver en brons.

Watersnoodmedaille: Onderscheidingsteken ter erkenning van uitstekende daden bij watersnood verricht. Ingesteld in 1855 en verder uitgereikt voor de watersnoden in 1861, 1876, 1916 en 1926. De medaille wordt verleend in zilver en brons. Het is opmerkelijk, dat er voor de watersnood van 1953 geen medaille is geslagen.

Medaille van het Carnegie Heldenfonds: In 1911 ingesteld en uitgereikt aan degenen, die met gevaar voor eigen leven, het leven van anderen hebben gered of daartoe een serieuze poging hebben gedaan. De medaille wordt verleend in zilver en brons.

Decoratiestelsel

Het decoratiestelsel is in april 1996 herzien. In het vernieuwde decoratiestelsel ligt de nadruk op de bijzondere, persoonlijke verdiensten, die iemand voor de samenleving heeft gehad. Als men zeer aansprekende prestaties heeft verricht, kan men in aanmerking komen voor een koninklijke onderscheiding. Het is de bedoeling van de wetgever, dat er, ten opzichte van het verleden, in het bijzonder meer vrijwilligers, vrouwen en personen uit minderheidsgroepen in aanmerking komen voor een onderscheiding.

Onderdeel van de herziening was onder andere het afschaffen van de automatische onderscheiding na een zeker aantal dienstjaren in bepaalde functies. Iemand die in zijn werk een bijzondere prestatie heeft geleverd kan nog wel een lintje ontvangen, maar ‘zulke bijzondere of zeer uitzonderlijke verdiensten in de hoofdfunctie moeten echt uitgaan boven wat normaal gesproken van iemand in een dergelijke functie mag worden verwacht’.

Procedure

Een ieder kan iemand anders voordragen voor een koninklijke onderscheiding. Hiervoor dient een onderbouwd voorstel, met gegevens en referenties, te worden ingediend bij de burgemeester van de woonplaats van de genomineerde. In de praktijk zal eerst een ambtenaar nagaan of de persoon in kwestie in aanmerking komt.

De burgemeester brengt advies uit over alle voorstellen. Als dit advies positief is, kan ook een suggestie worden gedaan voor de soort en hoogte van onderscheiding. Vervolgens geeft de commissaris van de Koningin een oordeel. Die stuurt het voorstel dan naar het Kapittel voor de Civiele Orden, dat bestaat uit 5 burgers. Dit onafhankelijke college toetst alle voorstellen aan het ordereglement en geeft een zwaarwegend advies aan de betrokken minister. Indien de minister positief beslist, wordt de onderscheiding bij koninklijk besluit verleend.

De initiatiefnemers, die de voordracht bij het gemeentehuis indienen, moeten een lange adem hebben. De procedure van voordracht tot onderscheiding kan wel 2 jaar in beslag nemen. Belangrijk is, dat men op tijd alle gegevens aanlevert. Voor de lintjesregen moeten de stukken uiterlijk 1 september van het jaar vóór de betreffende Koninginnedag bij de commissaris der Koningin arriveren. De gemeente moet ook nog in de gelegenheid zijn om gegevens aan te vullen en uittreksels bij Justitie op te vragen (de te decoreren persoon dient een blanco strafblad te hebben). Het is dus verstandig om de aanvraag met zo compleet mogelijke gegevens, jaartallen en dergelijke, in juni of juli in te dienen.

Gebruik van de onderscheiding

Er zijn uitvoerige instructies voor het dragen van de onderscheiding. Deze dient alleen te worden gedragen op formele en feestelijke kleding. Voor de draagvolgorde van Nederlandse onderscheidingen een verwijzing naar de site van de Kanselarij der Nederlandse Orden.

Na het overlijden van de gedecoreerde dient het onderscheidingsteken, dat bij de uitreiking werd opgespeld of omgehangen, te worden teruggestuurd naar de Kanselarij der Nederlandse Orden. Wel kan het onderscheidingsteken tegen betaling van een waarborgsom voor onbepaalde tijd in bruikleen worden behouden door de erfgenamen. Dit geldt overigens alleen voor de Orde van de Nederlandse Leeuw en Orde van Oranje-Nassau. De huisorden moeten na overlijden geretourneerd worden aan de Kanselarij van de Huisorde. Overige onderscheidingen mogen behouden worden door de nabestaanden van de gedecoreerden.

CANNACHOPPER RUIKT HENNEP

Bron: NRC-Next / ANP

Datum: 29-04-09

Vormgever: Karel Hageman

cannachopper

In de strijd tegen illegale hennepteelt is gisteren voor het eerst een speciale minihelikopter in gebruik genomen om hennepvelden en kwekerijen vanuit de lucht te kunnen traceren.

Deze cannachopper is onbemand en uitgerust met geur- en beelddetectiemateriaal.

BEHALVE GROENTE EN FRUIT VERKOOPT HIJ AMÉLIE-DVD’S

Bron: NC-Next

Auteur: Aaf Brandt-Corstius

Datum: 29-04-09

Vormgever: Karel Hageman

le fabuleux destin d’amelie poulain

Ik logeer in een appartementje in Montmartre, de Parijse wijk die beroemd is vanwege de monsterlijke kerk die erop gebouwd is, en vanwege de Moulin Rouge, maar toch vooral vanwege de film Le fabuleux destin d’Amélie Poulain.

Amélie is een relikwie uit het begin van de eeuw, toen we allemaal kortstondig verliefd waren op een grootogig filmpersonage met een kekke pony en een koddige fantasiewereld, maar in Montmartre is Amélie nog zeer alive and kicking. Amélie is hier een industrie.

Zelf vond ik het eerlijk gezegd ook wel een ontdekking, dat mijn logeeradres pal naast het winkeltje uit Amélie bleek te zitten, dat schattige groentewinkeltje dat in de film gerund wordt door een achterlijke bediende. Eerst dacht ik nog: leuk, dat is sprekend het winkeltje uit Amélie. Maar toen ik de driehonderd krantenknipsels zag. die er in de etalage hingen, en de ingelijste foto van de achterlijke winkelbediende, wist ik: dit ís het winkeltje uit Amélie.

winkeltje uit Amélie

le fabuleux destin d’amelie poulain - wikipedia

En hoewel ik al tijden over die film heen ben, vond ik dat toch een opsteker.

Nu maak ik er elke dag een punt van om even naar die winkel te gaan, voor onnodige boodschappen zoals een kiwi. De eigenaar, die allerminst achterlijk is, maar gewoon een handige verkoper. die zijn prijzen heeft vertienvoudigd sinds zijn winkel beroemd is geworden, is altijd vriendelijk. Behalve groente en fruit. verkoopt hij Amélie-dvd’s en Amélie-ansichtkaarten. Hij weigert om Frans met mij te spreken, en schalt steeds ‘Hello’ en ‘Goodbye’. Dat zal wel komen door zijn internationale roem.

Ook in de rest van de buurt is Amélie zeer aanwezig. Vooral op het plein voor de Sacré-Coeur, waar zij in de climax van de film eindelijk haar grote liefde treft: de man van de verscheurde fotootjes uit de fotoautomaat. (Ik begrijp met terugwerkende kracht niets meer van die film. Terwijl ik hem indertijd een paar keer heb gezien.)

le fabuleux destin d’amelie poulain - trailer

Toeristen doen op dat plein die filmclimax alsmaar na, door theatraal in elkaars armen te vallen en te tongzoenen, terwijl hun vrienden daar foto’s van maken.

Toen ik gisterenmiddag na een dag door Parijs lopen terugkwam bij ons appartementje, had zich een groep toeristen om het groentewinkeltje verzameld. Een gids vertelde filmanekdotes over de winkel en deed in zijn eentje een hele scène uit Amélie na, die zich er afspeelde. De winkeleigenaar keek minzaam en vermoeid toe door het raam.

Nu ga ik er maar geen kiwi’s meer halen. Dat is namelijk net zo triest.

KONINGINNEDAG GRONINGEN 1980
Auteur: Karel Hageman
Datum: 30 april 1989
Illustraties: Karel Buskes

De man keek naar de televisie. Koninginnedag. Wat hij zag, was niet bepaald opwekkend. Jongelui molesteerden de politie en zagen zelfs kans de voorruit van een voorbijrijdende politieauto te versplinteren. ‘Tuig’, mompelde de man, ‘tuig is het’. ‘Tegen de muur zouden ze ze moeten zetten’, dacht hij. Maar hij schrok zo van deze gedachte, dat hij haar zo spoedig mogelijk vergat.
Die dag vroeg zijn vrouw hem of hij zin had om de stad in te gaan. Kijken naar de fanfarekorpsen en majorettes. Tegen zijn gewoonte in, stemde de man toe. Misschien zou het hem wat opbeuren, na de troosteloze beelden van die ochtend. Samen wandelden ze de stad in. Op de Grote Markt keken ze naar de fanfarekorpsen, die toch niet brachten wat ze ervan verwacht hadden. Onvoldaan keerden ze op hun schreden terug. Misschien was er elders nog wat te beleven. En zowaar, op het Zuiderdiep zagen ze een samenscholing. Nieuwsgierig liepen ze er op af. Ze drongen zich naar voren en schrokken. Wat ze daar zagen, kenden ze tot dan toe alleen van de tv. Omringd door een honderdtal belangstellenden, stonden daar zo’n dertig ME-ers in vol ornaat. Met helmen en schilden. Het geheel maakte een onwezenlijke indruk, want je kon de gezichten van de agenten niet zien.

Voor het eerst zag de man de ME live. Niet in Amsterdam, maar in zijn eigen Groningen. Dat was nog eens iets anders dan op tv. Vanuit een overvalwagen, werd de menigte gesommeerd naar huis te gaan, omdat de politie anders niet kon instaan voor de gevolgen. Geen mens maakte aanstalten. En geen wonder, want waar anders kon je een dergelijk spektakel gratis bijwonen? Zowel het publiek als de agenten wachtten. Net toen de eerste mensen dachten ‘Kom, we gaan maar eens verder, hier valt toch niets te beleven’, begonnen de agenten een charge. Dertig kereltjes op één lijn, eerst in looppas, daarna in gestrekte draf. Een fascinerend gezicht, dat door het publiek met toenemend enthousiasme werd aanschouwd. Ze wachtten op een nieuwe voorstelling.
Nogmaals werd de inmiddels fors uitgegroeide menigte gesommeerd huiswaarts te keren. Het kon de vreugde alleen maar vergroten. Van een buurman hoorde de man, dat de ME was uitgerukt om een paar krakers te beschermen tegen boze buurtgenoten. De omgekeerde wereld. Weer werd het publiek gemaand zich te verspreiden. Op dat moment liep een man de weg op, met de sleutel van zijn auto, die langs de straat geparkeerd stond, in de aanslag. Wellicht was hij van plan het politiebevel op te volgen, maar zo werd hij niet begrepen. De ME maakte een nieuwe charge en knuppelde de man van de weg. Ook enkele omstanders kregen rake klappen. Het publiek joelde en vloekte. De stemming steeg. Een jongen en een meisje kwamen hun woning uit, probeerden de straat over te steken, en werden meedogenloos weggeveegd. Het publiek keerde zich nu massaal tegen de politie, die charge op charge uitvoerde in de richting van de wijkende massa, die zich steeds opnieuw sloot als de wakkere, gehelmde knuppelaars gepasseerd waren. Het werd echt feest. Behalve voor die ene argeloze reiziger, die met twee koffers zeulend, geen enkel oog had voor welke charge van welke politie dan ook. Tot zijn volslagen verrassing stond hij plotseling, na weer een charge, in de frontlinie en werd genadeloos neergeknuppeld. De ME ervoer dit wapenfeit duidelijk als voor herhaling vatbaar. Want hetzelfde overkwam een swingende neger, die met uitbundig schoeisel op gepaste wijze koninginnedag wilde vieren. Hij liep naar de menigte toe. Gezellig, gezellig, hier moet wat te beleven zijn en merkte toen, dat hij op zijn schoenen weliswaar prima uit de voeten kon in de disco, maar dat je je tegenover de ME betere andere lopers kan aanschaffen.

De menigte werd steeds groter en de politie ging nu over op een hogere taktiek. Vanuit alle zijstraten kwamen plotsklaps kereltjes met helmen en schilden aangegaloppeerd. Tegelijkertijd raceten kleine witte politieautootjes over de trottoirs, waar de mensen zich met noodsprongen in de portieken het vege lijf moesten zien te redden. Een spuittank kwam traag aanrijden en richtte zijn waterkanon frontaal op het publiek. Enkelen werden helemaal van de weg afgespoten. Het gejuich maakte plaats voor gekerm en geschreeuw. De agenten hadden er echter zichtbaar schik in. Ze hadden immers diverse malen gewaarschuwd, nietwaar? En zo was hun zware opleiding toch niet voor niets geweest.
Nu maakten enkele jongetjes zich los uit de massa. Ze braken de straat open, namen klinkers in de hand en begonnen de witte autootjes te bekogelen. Een enkele steen trof doel, verbrijzelde een voorruit en het witte autootje sloeg over de kop. Het publiek juichte en het onvoorstelbare gebeurde: de man en de vrouw juichten mee.

Toen de man de volgende dag op tv zag, hoe vandalen politieauto’s molesteerden, dacht hij helemaal niet meer ‘tuig’. Hij dacht ‘net goed’. Maar hij schrok zo van die gedachte, dat hij haar zo snel mogelijk weer vergat.

Noot: Elke overeenkomst met een gebeurtenis uit 1980 berust niet op louter toeval.

KONINGINNEDAG

Bron: Wikipedia

Datum: 29-04-09

Vormgever: Karel Hageman

Koninginnedag is een nationale feestdag in Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba en wordt sinds 1949 gevierd op 30 april (voorheen 31 augustus, de verjaardag van koningin Wilhelmina). De dag wordt gevierd met verschillende festiviteiten (ook op de voorafgaande ‘koninginnenacht’) en een vrijmart.

Sinds 1980 wordt in jaren waarin Koninginnedag op een zondag valt (bijvoorbeeld in 2006), de dag op zaterdag 29 april gevierd. Hiervoor werd Koninginnedag gevierd op 1 mei als het op een zondag viel.

Geschiedenis

Nog voor de ‘echte Koninginnedag’, werd op 31 augustus 1885 de 1^e ‘Prinsessedag’ georganiseerd, de 5^e verjaardag van de jonge prinses Wilhelmina. Het initiatief hiertoe werd genomen om de nationale eenheid te benadrukken. Na de dood van koning Willem III in 1890, werd Prinsessedag opgevolgd door de viering van ‘Koninginnedag’. Deze dag ontwikkelde zich tot een feestdag voor kinderen. Op haar 18^e verjaardag, 31 augustus 1898, werd Wilhelmina regerend vorstin. De inhuldiging vond op 6 september plaats. Tot 1948 werd Koninginnedag op 31 augustus gevierd.

Nadat koningin Juliana haar moeder Wilhelmina in 1948 was opgevolgd, werd vanaf 1949 Koninginnedag gevierd op haar verjaardag, 30 april. Terwijl koningin Wilhelmina en haar familie nooit aanwezig waren bij de festiviteiten, kreeg koningin Juliana jaarlijks een bloemenhulde op Paleis Soestdijk. Vanaf de jaren ‘50 was dit evenement via de televisie te volgen. Terwijl Koninginnedag in de naoorlogse jaren nog een gewone werkdag was, kregen in de loop der jaren steeds meer mensen een vrije dag, zodat 30 april kon uitgroeien tot een landelijk feestdag.

Bij de troonopvolging op 30 april 1980 besloot koningin Beatrix deze dag in stand te houden als dag van aanvaarding van haar ambt als staatshoofd en inhuldiging als koningin der Nederlanden, en om haar moeder te eren. Een praktische overweging was, dat het op haar eigen verjaardag (31 januari) het weer, in tegenstelling tot eind april, niet geschikt was voor een grootschalig buitenevenement. Beatrix wijzigde ook de vorm van Koninginnedag.

Viering en festiviteiten

Ten tijde van koningin Juliana werd op 30 april een defilé gehouden. De gehele koninklijke familie stond op het bordes van Paleis Soestdijk. Vele Nederlanders en rijksgenoten liepen langs in de kilometerslange optocht en gaven geschenken, en ook bloemen, waarmee het bordes werd bedekt. ’s Morgens liepen schoolkinderen in optocht naar het stadhuis om de burgemeester een aubade van patriottische liederen te brengen, afgesloten met het Wilhelmus. Daarna werden in vele dorpen en steden traditionele kinderspelen georganiseerd, zoals zaklopen en koekhappen. De dag werd traditioneel besloten met een lampionoptocht. Op veel plaatsen werden en worden ook festiviteiten voor de oudere jeugd en volwassenen georganiseerd, zoals optredens van pop- en jazzbands.

De huidige vorstin koningin Beatrix bezoekt op Koninginnedag. samen met zo veel mogelijk leden van de koninklijke familie, 1 of (meestal) 2 plaatsen in Nederland. De laatste jaren zijn dat meestal een (kleine) plaats en een wat grotere provinciestad in één omgeving. In deze plaatsen wordt ze door de plaatselijke bevolking ontvangen met speciale vieringen, die vaak de vorm aannemen van demonstraties van ouderwetse dansen en ambachten, en sport- en zangdemonstraties. Sommige plaatsen steken het geheel in een wat eigentijdser jasje. Een terugkerend onderdeel is altijd het koekhappen, dit op verzoek van de koninklijke familie zelf.

De traditie wil, dat burgers op Koninginnedag geen vergunning nodig hebben om op straat te venten. Dit soepele beleid leidt tot uitgebreide vlooienmarkten (de zogeheten vrijmarkt). In de praktijk legt een burgemeester uit veiligheidsoverwegingen de verkoop van bijvoorbeeld voedsel en drank nog wel eens aan banden.

Tevens worden er op veel plaatsen uitgebreide openluchtfeesten gehouden. Vooral Amsterdam staat bekend om zijn grote vrijmarkt en trekt elk jaar rond de 500.000 bezoekers. Behalve Amsterdammers zelf, zijn er natuurlijk ook vele duizenden bezoekers uit de rest van het land en een groot aantal buitenlandse bezoekers. Voor veel toeristen is ‘Queen’s Day’ een van de belangrijkste evenementen van het jaar in Amsterdam.

Omdat Koninginnedag voor velen een verplichte vrije dag is, grijpen veel mensen de kans aan om dan uit te slapen en de voorafgaande avond uit te gaan. Deze avond voor de Koninginnedag wordt ook wel Koninginnenacht genoemd. In Apeldoorn en omstreken staat deze nacht bekend als Prinsennacht en wordt juist de nacht na Koninginnedag Koninginnenacht genoemd.

Door koninging Beatrix bezochte plaatsen:

1980 Amsterdam (N-H) en Soestdijk (Utr)

1981 Veere (Zld) en Breda (N-Br)

1982 Harlingen (Fr) en Zuidlaren (Dr)

1983 Lochem (Gld) en Vaassen (Gld)

1984 Den Haag (Z-H)

1985 Schagen (N-H), Callantsoog (N-H) en Anna Paulowna (N-H)

1986 Deurne (N-Br) en Meijel (L)

1987 Breukelen (Utr) en Soestdijk (Utr)

1988 Kampen (Ov) en Genemuiden (Ov)

1989 Goedereede (Z-H) en Oud-Beijerland (Z-H)

1990 Loppersum (Gr) en Haren (Gr)

1991 Buren (Gld) en Culemborg (Gld)

1992 Rotterdam-Overschie (Z-H) en Rotterdam-Centrum (Z-H)

1993 Vlieland (Fr) en Sneek (Fr)

1994 Urk (Flv) en Emmeloord (Flv)

1995 Sittard (L) en Eijsden (L)

1996 Sint Maartensdijk (Zld) en Bergen op Zoom (N-Br)

1997 Marken (N-H) en Velsen (N-H)

1998 Doesburg (Gld) en Zutphen (Gld)

1999 Houten (Utr) en Utrecht (Utr)

2000 Katwijk (Z-H) en Leiden (Z-H)

2001 Geen bezoek, vanweg mond- en klauwzeer

2002 Hoogeveen (Dr) en Meppel (Dr)

2003 Wijhe (Ov) en Deventer (Ov)

2004 Warffum (Gr) en Groningen (Gr)

2005 Den Haag (Z-H) en Scheveningen (Z-H)

2006 Zeewolde (Fl) en Almere (Flv)

2007 Woudrichem (N-Br) en ’s-Hertogenbosch (N-Br)

2008 Makkum (Fr) en Franeker (Fr)

2009 Apeldoorn (Gld) met defilé bij Paleis Het Loo

MET EEN LEUKE LENTEJURK AAN EN HUN HAAR IN EEN SERENE VIOOLVLECHT

Bron: NRC-Next

Auteur: Aaf Brandt Corstius

Datum: 30-04-09

Vormgever: Karel Hageman

Mijn levendigste jeugdherinneringen spelen zich af op Koninginnedag, die koortsachtige feestdag waarop je voor één keer in het jaar iets kon doen, wat verder nooit kon: grof geld verdienen.

Vriendinnen van de lagere school konden dat heel goed. Ze waren allemaal viool- of celloprotegés, dus ze liepen vanzelf binnen als ze achteloos hun etudes speelden op de hoek van de Amsterdamse Beethovenstraat, met een leuke lentejurk aan en hun haar in een serene vioolvlecht.

Maar ik had geen talent voor viool, dus ik was veroordeeld tot het doosje oude boeken, dat mijn vader elk jaar uit zijn kast destilleerde en aan ons, zijn drie kinderen, meegaf om te verkopen.

Boeken, dat vonden wij natuurlijk niks. Wat een slome koopwaar. Wie wilde er nou een verzameling essays over de filmtheorie van Eisenstein? In een vergeelde pocket? In het Russisch? Dus maakten we elk jaar zelf een alternatief businessplan, het ene jaar succesvoller dan het andere.

Zo overtuigden we mijn broers vriendje H., die, ondanks het feit dat hij honderd procent IJslands was, waanzinnig goed kon buikdansen, ervan om in een harembroek op straat te dansen, waarbij wij rondgingen met de pet. H. stemde ermee in, dat we de opbrengsten met zijn vieren zouden delen. Dit was een goede deal.

Een ander jaar zagen we hoe andere mensen binnenliepen met een dobbelspel. Wij maakten thuis zelf snel een dobbelbord en verzonnen een nieuwe naam voor het spel, om ons te onderscheiden van de concurrentie: ‘Zet In En Win’. Maar hoe enthousiast en luid wij ook Zet In En Win schreeuwden, de mensen kwamen niet bij ons dobbelen.

Ook de handel in brokstukken van de Berlijnse muur, die mijn broer, toen al vol historisch en zakelijk besef, had bedacht, liep niet. De stenen kwamen ook niet van de Muur zelf, maar uit de Beethovenstraat, die dat jaar opgebroken was. De zelfgemaakte certificaten van echtheid in het priegelhandschrift van mijn broer, hielpen ook niet.

Het enige jaar dat de zaken goed liepen, was toen wij op eigen initiatief servies uit de keukenkast hadden gehaald om te verkopen. Zilveren bestek, kristallen glazen, zoutvaatjes van fijngeslepen glas, dat werk. Dat gebruiken we allemaal toch nooit, redeneerden we, dus dat konden we wel verkopen. We stelden een eenheidsprijs in van tien cent per stuk. Een chique bejaarde vrouw kocht de hele collectie op. Binnen een minuut waren we klaar, die dag.

WILHELMUS KEERT WEER TERUG OP DE RADIO

Bron: Metro / ANP

Datum: 29-04-09

Vormgever: Karel Hageman

wilhelmus

Het Wilhelmus keert terug op de radio. Vanaf 30 april opent het Nederlandse volkslied het Radio 5-ochtendprogramma Wekker-Wakker! van omroep MAX.

Hiermee wordt een traditie in ere hersteld, aldus de ouderenomroep. Op dagen waarop Het Nederlandse Volk iets te vieren of te herdenken heeft, wordt op de radio al vaak het Wilhelmus gespeeld. Zo is het volkslied te horen op dagen als Koninginnedag (30 april) en bevrijdingsdag (5 mei).

wilhelmus

Omroep MAX wil, dat het vaker te beluisteren is. In Wekker-Wakker! op Radio 5 is het Wilhelmus elke werkdag, even na 6.00 uur, ’s ochtends te horen, na het radiojournaal.

ORANJES MOGEN NIET DRINKEN, VREEMDGAAN OF BONT DRAGEN

Bron: Metro / ANP

Datum: 29-04-09

Vormgever: Karel Hageman

Het merendeel van de Nederlanders is behoorlijk loyaal aan het koningshuis. Kwesties als het gedrag van prins Bernard, Willem-Alexander die een domme opmerking maakt en prinses Margarita, die haar tante Beatrix beschuldigd, tasten de populariteit van de Oranjes niet echt aan.

Hun aanzien zou echter wel flink dalen als zij te veel zouden drinken, criminele vrienden zouden hebben, door rood licht zouden rijden, bont zouden dragen of vreemd zouden gaan. Dat blijkt uit een onderzoek, dat TNS Nip onder Nederlanders van 25 jaar en ouder heeft gehouden in opdracht van Plus Magazine, een tijdschrift voor oudere lezers.

RABOBANK KRIJGT VOLDOENDE VAN KLANT

Bron: fondsnieuws

Datum: 28-04-09

Vormgever: Karel Hageman

Banken krijgen van hun klanten gemiddeld het rapportcijfer 4,9. De enige bank die een voldoende scoort is de Rabobank. Die krijgt een 7,1. De andere grote banken in Nederland blijven steken tussen de 4,4 en 5,6. Dat blijkt uit een onderzoek onder ruim 1.000 consumenten door marktonderzoeksbureau Synovate en publicrelationsadviseur Porter Novelli.

Het is voor het eerst, dat deze enquête over het vertrouwen in banken is gehouden. Voordat het vertrouwen weer kan toenemen, moeten volgens de ondervraagden de banken laten zien, dat zij intern orde op zaken stellen.

Van de ondervraagden geeft 68% aan niet serieus te overwegen om over te stappen naar een andere bank. Voor 15% geldt dat wel, terwijl de rest twijfelt.

Het onderzoek levert verder op, dat vrouwen pessimistischer zijn dan mannen als het gaat om de vraag welke krachtige topbestuurder hun bank door de crisis kan leiden.

Van de vrouwen denkt 35%, dat geen enkele bestuurder dat kan, tegen 17% van de mannen. Vooral mannen, hoger opgeleiden en 50-plussers hebben vertrouwen in financiële bestuurders.

Het publiek heeft het meeste vertrouwen in Gerrit Zalm. Hij verslaat in deze enquête Wouter Bos. Bijna de helft denkt, dat Zalm een bank succesvol door een crisis kan loodsen, terwijl 1 op de 3 denkt, dat Bos dat ook wel zou kunnen.

Van Wim Kok gelooft slechts 1 op de 6 ondervraagden, dat deze op dit moment succesvol een bank kan leiden.

COMPUTERS STEEDS GOEDKOPER EN BETER

Bron: NRC-Next / ANP

Datum: 28-04-09

Vormgever: Karel Hageman

De prijs van computerapparatuur is, vergeleken met 12 geleden, met 92% gedaald. Dit terwijl goederen en diensten voor consumenten gemiddeld juist 30% duurder waren dan in 1996. Dit blijkt uit cijfers, die het Centraal Planbureau voor de Statistiek (CBS) publiceerde.

Ook televisies, dvd-spelers en recorders, telefoons, fototoestellen en videocamera’s daalden in deze periode met meer dan 70% in prijs. Tegelijkertijd worden computers en andere consumentenelektronica technisch steeds beter.

In 2004 kostte een populaire computer met een Pentium-4-processor nog 1.000 euro. Vijf jaar later is dit product al niet meer verkrijgbaar en betaalt de consument voor een pc met een Core2Duo-processor 600 euro.