DURE WINTER
DE WINTER PRESENTEERT ZIJN GEPEPERDE REKENING
Bron: De Pers
Auteur: Koen Nederhof / Bram Vingerling
Datum: 23-02-10
Vormgever: Karel Hageman
Eindelijk is-ie achter de rug. De (meteorologische) winter. Tijd voor de balans: 3 maanden winterweer kostten 3,6 miljard en daar komt nog wel wat bij. Sterker nog; er zijn bedrijven die ten onder gaan aan de winter van 2009/2010.
Allereerst maar eens de bouwsector. Die kreeg 1½ miljard euro aan gederfde inkomsten om de oren. De vorst belette vrijwel alle werkzaamheden. Werknemers zaten thuis, de projecten liepen forse vertraging op en dat tikt aan op de rekening. ‘Deze vorstperiode was echt buitenproportioneel’, zegt woordvoerder Theo Scholte van Bouwend Nederland. ‘Normaal zijn er ongeveer 15 dagen, waarop we niet kunnen werken.’ Dat aantal komt deze winter uit rond de 35 dagen.’
Geen inkomsten dus voor de bouwbedrijven, maar wel kosten. En dan moeten de 2.500 bedrijven die zich inmiddels hebben aangemeld, ook nog eens voor 25_ mee gaan betalen aan de zogenoemde vorst-WW. Die geldt tot 1 april en het is nog niet te zeggen, hoeveel geld daarin gaat zitten.
De vorst kwam in de bouwsector extra hard aan; de sector had het al zwaar door de crisis. Verwacht wordt, dat er een aantal bedrijven door de strenge winter een laatste zetje richting faillissement heeft gekregen. ‘Sinds het begin van de crisis, hadden 45.000 mensen al hun baan verloren, de vorst kan dat alleen maar erger maken’, zegt ScholteEn, waar de huizenbouw stil komt te liggen, kampen ook andere bedrijven met problemen. Keukens en badkamers installeren ging immers ook niet en dat merkten ook de speciaalzaken.
En ook de geplaagde transportsector zal het uitgebreide vorstverlet hebben gevoeld. Gevolg: minder drukte op de weg.
Nou, was het maar waar. Al reden er wat minder vrachtwagens van en naar de bouwlocaties, er stonden wel degelijk meer files door het winterweer, meldt de ANWB. 10% meer á 63 miljoen euro, vanaf halverwege december tot eind februari.
Het begon al op 17 december met 672 kilometer file. En ook het verkeersinfarct begin januari, rondom Amsterdam, staat voor veel gestrande automobilisten in het geheugen gegrift.
Volgens Robert Portier van Transport en Logistiek Nederland kost 1 uur file een vrachtwagen ongeveer 50 euro. Een personenauto, die 1 uur in een file staat, kost een tientje. ‘Het gaat vooral om de duur van de files´, meent Portier. ‘Het had nog veel erger kunnen zijn; de wegen tussen economische kernen waren goed gestrooid.’
En eenmaal thuis, na een lange autorit, deed ook de consument een duit in het zakje. We stookten ons lens om de slaapkamer maar een beetje warm te krijgen. Tessa Kluter, woordvoerster van Gasterra, dat ongeveer de helft van de markt bedient, meldt een flinke stijging in het gasgebruik. ‘Er is 1,5 miljard m3 meer afgenomen over december en januari in vergelijking met de vorige winter. Dit is overigens wel ongeveer wat we verwachten, als het erg koud wordt in Nederland.’
Over de kosten van al dat gas kan Kluter niet al te veel zeggen. ‘We leveren aan verschillende partijen onder verschillende voorwaarden.’ Wie echter even gaat rekenen, komt op een extra uitgave van 2 miljard euro voor heel Nederland in de 3 wintermaanden. De 2 miljard is gebaseerd op een extra gebruik van 4 miljard m3 extra gasgebruik over de hele linie. En een kuub gas kost 0,50 euro. Ja, we hebben flink doorgestookt.
Dan waren er nog de verzekeraars, die zich vooral rot zullen zijn geschrokken van ons onbehouwen gedrag. Want zodra we ons warmgestookte huis verlieten – snel de voordeur weer dicht, anders gaat de warmte naar buiten – gleden we uit en reden we onze auto’s in puin.
Stichting Consument en Veiligheid meldde halverwege januari al 17.000 gewonden á 38 miljoen euro in 1 maand (normaal zijn dat er 1.400). ‘En aangezien de sneeuw en gladheid daarna aanhielden, kan je gerust rekenen op 500 gewonden per dag’, meent woordvoerder Kees Meijer.
Hij denkt, dat het totaal aantal gewonden door het winterweer uitkomt op 30- tot 40.000. Een simpel rekensommetje levert een schadepost op van 70 miljoen euro. ‘Het zijn vooral voetgangers en ouderen, die vielen. En als ouderen onderuit gaan, hebben ze wat vaker complexere breuken. Vandaar dat het allemaal zoveel kost’, zegt Meijer. En hij waarschuwt, dat nog onduidelijk is, hoeveel extra geld de uitgeschakelde werknemers aan ziekteverzuim hebben gekost. ‘Die cijfers hopen we in maart te hebben.’
Mochten we nu toch de auto al glibberend hebben bereikt, dan was er door de sneeuw en gladheid een grotere kans op blikschade. En ook dat leverde een schadepost op; 40 miljoen euro. De helft daarvan viel in de sneeuwrijke maand januari. Jan-Willem Wits, woordvoerder van het Verbond van Verzekeraars legt uit: ‘Vanaf 2,5 centimeter sneeuw ligt het aantal schadegevallen 50% hoger dan normaal. Opvallend genoeg, waren er niet meer gewonden en doden; mensen reden rustiger. Ze botsten wel meer, maar deden dat met een lagere snelheid.’
En opvallend genoeg; waar het meest over geklaagd is, kost dan weer het minst. De overheid gaf ongeveer 10 miljoen euro uit aan zout. En de problemen bij de NS kostten een vergelijkbaar bedrag.
Volgens Rijkswaterstaat is er 172.000 ton zout gestrooid. Dat komt neer op een slordige 8 tot 10 miljoen euro. Dat lijkt best mee te vallen, maar het aanvullen van de zoutvoorraden wordt waarschijnlijk een duurder grapje.
Ook de NS had een paar dure maanden. ‘We zijn nog aan het rekenen en kunnen alleen grof schatten. Het zal neerkomen op een bedrag van 5 tot 10 miljoen euro’, zegt woordvoerder Ronald Stevens. ‘De NS gaf 1 miljoen uit aan gratis broodjes, soep, koffie en thee. Dan nog een flinke smak geld aan het repareren van beschadigde treinstellen en nogal wat vergoedingen voor de ‘geld-terug-bij-vertraging-regeling’. De NS heeft een paar miljoen verlies geleden, doordat mensen gewoon niet meer met de trein gingen.’
En ook het zoutkaartje en de komende publieksacties voor vaste klanten kosten de NS geld, maar daar kan Stevens weinig over zeggen. ‘Ook dat is nog schatten.’
Er zijn nog zat kosten onduidelijk. Eerder deze week berichtte de Financial Times al, dat de Europese economie leed onder het winterweer. De barre winter maakte gehakt van de marginale groei in het 4e kwartaal.Veel kleine bedrijven zagen minder klanten langskomen. Een voorbeeldje; alleen al de pizzabezorgdiensten verloren 2 miljoen euro door de kou. In Groot-Brittannië daalde de detailverkoop met 1,8%. Er werden daar 13,4% minder huishoudelijke goederen verkocht en 11,1% minder brandstof. Voor Nederland zijn deze cijfers nog niet bekend. Maar het is te verwachten, dat ook hier koning winter nog miljarden extra heeft gekost.